• Τιμές - Εξοπλισμός - Τεχνικά - Test - Συγκριτικά Εγγυήσεις - Χρηματοδοτικά - Προσφορές
Αυτό  το  άρθρο  έχει  δημοσιευτεί  στις  2/3/2005

Καρναβάλι Ξάνθης: το παραδοσιακό

Ημερομηνία δημοσίευσης: 2/3/2005
Θρακικές Λαογραφικές Εορτές – Ξανθιώτικο Καρναβάλι: 40 χρόνια τώρα σκιαγραφούν τον πολιτιστικό ορίζοντα της πόλης, τις ανησυχίες, τις επιδιώξεις, τις αναζητήσεις των ανθρώπων της περιοχής. Είναι η ιστορία που διηγείται η πόλη φορώντας τις μάσκες, απελευθερωμένη από το τυπικό πρόσωπο.


Οι γιορτές είναι η αφήγηση μιας γνωστής ιστορίας μέσα από το χορό και τη μουσική, παραδοσιακή και μοντέρνα. Τα λαογραφικά συγκροτήματα την κατανοούν όπως τη νιώθουν οι πολίτες, στις όποιες πίστες, στις πλατείες, στους δρόμους. Οι Θρακικές Λαογραφικές Εορτές, το Ξανθιώτικο Καρναβάλι ζωντανεύουν μνήμες και παραδόσεις, γεννούν - αναγεννούν το πνεύμα με καινούριες δυνάμεις για συνέχιση δημιουργική, ζωντανή. Απόδειξη, τα 37 χρόνια του θεσμού που κάθε τέλος του αποτελεί την αφετηρία για μια νέα αρχή. Μια αρχή για περισσότερη συμμετοχή και συμβολή με κάθε τρόπο στην πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής μας.

Το καρναβάλι χθες
Το Καρναβάλι της Ξάνθης δεν εμφανίστηκε ως απομίμηση του αστικού καρναβαλιού για χάρη της διασκέδασης, που πραγματικά τα χρόνια εκείνα ήταν απαραίτητη στον κόσμο που μοχθούσε. Η μυθολογία, η ιστορία αυτού του τόπου είναι, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Κωστής Παλαμάς, «το προζύμι της αγνότερης κοσμοεποπτείας, όπως ετούτη μεταδοθεί από τα πανάρχαια χρόνια σ’ όλη την Ελλάδα, από τον Ορφέα, τον Μουσαίο, τον Θάμυρη, τον Εύμολπο…». Μελετώντας την ιστορία της Θράκης, ιδιαίτερα το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, διαπιστώνουμε τη διαμόρφωση των προϋποθέσεων μιας πολιτιστικής αναδίπλωσης, που αξιοποιούνται δημιουργικά εφόσον προϋπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές - υποδοχές. Ο λόγος αφορά την κοινοτική οργάνωση και τις συντεχνίες. Δείκτες της πολιτιστικής ανάπτυξης μπορούν να θεωρηθούν την εποχή αυτή τα πολλά σχολεία που λειτουργούν, οι κατά τόπους κοινότητες, η δημοκρατική ανάπτυξη των οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης και η μεγάλη λογοτεχνική παραγωγή. Είναι η εποχή κατά την οποία παρατηρείται η στροφή των λογίων στο λαϊκό πολιτισμό, και η παράδοση καλείται να κρατήσει, σύμφωνα με τους λογίους, σε συνοχή το λαό απέναντι στις δυσχερείς συνθήκες (εσωτερική - εξωτερική μετανάστευση). Στις αρχές του αιώνα λοιπόν οι Ξανθιώτες μελετητές στρέφονται στη μελέτη και στη διατήρηση των λαογραφικών στοιχείων. Έτσι, έχουμε τη δημιουργία συλλόγων, συντεχνιών, οργάνωση λεσχών και συγκροτημάτων, με στόχο τη διάσωση και διάδοση του παραδοσιακού στοιχείου.
Το ξεκίνημα του Ξανθιώτικου Καρναβαλιού
Για πρώτη φορά στα 1966 μια ομάδα Ξανθιωτών, η Τοπική Επιτροπή Τουρισμού, με φαντασία, διάθεση και τόλμη προώθησε την ιδέα του γιατρού Στ. Στάθη για τη διεξαγωγή λαϊκών γιορτών στη διάρκεια της Αποκριάς. Ο στόχος ήταν η εθνική, πνευματική και πολιτιστική ανέλιξη του νομού Ξάνθης και παράλληλα η συμβολή στην οικονομία του τόπου. Έτσι οργανώθηκαν οι "Αποκριάτικες Θρακικές Γιορτές". Διήρκεσαν μια εβδομάδα (13 έως 20 Φεβρουαρίου 1966) και διεξήχθησαν στην κεντρική πλατεία, ενώ την τελευταία ημέρα πομπή αποκριάτικων αρμάτων διέσχισε τους κεντρικούς δρόμους της πόλης. Οι συμμετέχοντες και η οργανωτική επιτροπή προσπάθησαν να αναβιώσουν έθιμα της ίδιας της Ξάνθης, της Θράκης, αλλά και να ενσωματώσουν στη γιορτή ποντιακές και μικρασιατικές παραδόσεις. Η επιτυχία των πρώτων Θρακικών Γιορτών ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Γι’ αυτό τον επόμενο χρόνο οι εκδηλώσεις επαναλήφθηκαν. Μάλιστα, το 1967 διήρκεσαν δύο εβδομάδες, ήταν καλύτερα οργανωμένες και με μεγαλύτερη ποικιλία θεμάτων. Οι επισκέπτες από όλη την Ελλάδα ξεπέρασαν τις 45.000. Από τα 1968 οι "Θρακικές Λαογραφικές Εορτές", όπως μετονομάστηκαν οι τελετές, μεταφέρθηκαν στην Παλιά Πόλη της Ξάνθης και άρχισαν να διοργανώνονται από τη δημοτική αρχή. Στη διάρκεια των ετών 1968-1977 οι εκδηλώσεις ήταν προσανατολισμένες στην αναβίωση των εθίμων της περιοχής, προκειμένου να σπάσει η απομόνωση της επαρχίας και να γίνει γνωστή η Θράκη στο πανελλήνιο. Κατά τη διάρκεια των γιορτών αναπαριστώνται οι "Πιτεράδες", με τα γλέντια τους. Πρόκειται για ομίλους μεταμφιεσμένων με παλιά ρούχα και μάσκες, με βαμμένα πρόσωπα και ζωόμορφες μεταμφιέσεις, με πειράγματα, καμώματα, κουδούνια και άλλα θορυβώδη όργανα που τελούν παρωδία γάμου, όπου τα προικιά είναι κουρέλια και η νύφη άντρας. Οι "Σεϊμένηδες" είναι η άλλη πλευρά του δρώμενου. Συνήθως ήταν οι φρόνιμοι, οι τακτικοί, που όταν επισκέπτονταν τα σπίτια κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες τυριού. Επίσης, αναπαριστώνται η "Θρακική Βεγγέρα", το "Προξενιό", το "Γαϊτανάκι", ο "Θρακιώτικος Γάμος". Έθιμα εμπλουτισμένα με διαλέξεις και εκδηλώσεις για τον παραδοσιακό πολιτισμό. Τα χρόνια 1978-1979 γίνεται μια προσπάθεια «παντρέματος» του παρελθόντος με το παρόν, με ιδιαίτερη έμφαση στη συμμετοχή συγκροτημάτων παραδοσιακών χορών, ελληνικών και ξένων, στην εμφάνιση φιλαρμονικών, χορωδιών, παραστάσεων καραγκιόζη και διοργάνωση εκθέσεων. Το 1991 ο δήμος Ξάνθης, με δήμαρχο τον αείμνηστο Φίλιππο Αμοιρίδη και με τη συμμετοχή των πολιτιστικών συλλόγων, των φορέων της πόλης, των ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών, αναλαμβάνει τη διοργάνωση των Θρακικών Λαογραφικών Εορτών με σκοπό τον συντονισμό και τον γενικότερο προγραμματισμό των εκδηλώσεων. Ιδρύονται ειδικοί τομείς οργάνωσης, δίνοντας νέες διαστάσεις στο θεσμό αλλά και σ’ όλη τη φιλοσοφία για τα πολιτιστικά δρώμενα του τόπου. Η χρονική προετοιμασία μεγαλώνει, καθιερώνεται ο δεκαπενθήμερος εορτασμός, όπως επίσης και οι θεατρικές και μουσικές εκδηλώσεις με επώνυμους καλλιτέχνες, οι χοροί των συλλόγων. Εισάγονται το φαντασμαγορικό στοιχείο με την πολύχρωμη παρουσία ομάδων καρναβαλιστών – ιδιαίτερα στην παρέλαση της τελευταίας Κυριακής. Το στίγμα του ξανθιώτικου καρναβαλιού διατηρείται με την είσοδο, όπως πάντα, του Θρακιώτη Καρνάβαλου κατά την έναρξη των γιορτών και το "Κόψιμο του Τζάρου" σε μια φαντασμαγορική εκδήλωση στο τέλος της Αποκριάς, που κάθε χρόνο αναβιώνει στη γέφυρα του ποταμού Κόσυνθου.


περισσότερα »

Ξάνθη - Τελευταία νέα