Πάλι φουσκοκοίλια θα μανέψουμε; Αν αυτή η φράση σας φαίνεται κορακίστικη, σας ενημερώνουμε ότι είναι κοδαρίστικη -μαστορική και κατάγεται από την τοπική διάλεκτο γύρω από τα Τζουμέρκα της Άρτας.
Με αφορμή το πρόσφατο συνέδριο στην Άρταμε θέμα «Σύγχρονος Ταξιδιώτης σε αρχαίους δρόμους με παραδοσιακές γεύσεις», σκεφτήκαμε να σας προτείνουμε ένα παιχνίδι φράσεωνστα κοδαρίστικα-μαστορικά και να δούμε ποια στιχομυθία θα πάρει τις καλύτερες εντυπώσεις. Και φυσικά, δεν θα σας αφήναμε χωρίς φίλεμα!Σας προτείνουμε και τις καλύτερες παραδοσιακές γεύσεις που πρέπει να τιμήσετε στα Τζουμέρκα. Επειδή κάθε σύγχρονος ταξιδιώτης βρίσκει μέσα από την γλώσσα και την γαστρονομική παράδοση τον τρόπο να παίζει παραδοσιακά, δηλαδή, να αντέχει στο σήμερα. Το γέλιο είναι πηγαίο και εδώ, αρχέγονη πηγή του είναι η γλώσσα. Εμπρός, λοιπόν! Πόσο αρχιμάστορες είστε;
Τα υλικά σας για τη φράση:
αγκίδα = κορίτσι
απαλούδια = σύκα
βαζούρια = αυτιά
γαζιέλι ή γκαζιέλι = γαϊδούρι
γκιμεύω = κοιμάμαι
γκουλιέμος = προϊστάμενος
κατσάλι = σκύλος
κούδαρος = Μάστορας
κούφιο = σπίτι
λαγούλι = αγόρι (παιδί)
μανεύω = τρώγω
ματσιόλου = γάτα
μιχάλης ή γκουμούτσι = κρέας
μπραβίζω = φτιάχνω, κατασκευάζω
ξεφλιάζω = μιλώ, μαρτυράω
ξυσέρνομαι ή ξυσέρομαι = έρχομαι, πηγαίνω
ράπου = δουλειά
ραπουτίζω = δουλεύω
σιαλούτα = δραχμή
σκρούμπος= καφές
στρογγύλια = αυγά
σφέλης = άνδρας
σφέλου = γυναίκα
τροχεύω, = πίνω, μεθώ
τροχός = κρασί
φουσκοκοίλια = φασόλια
ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΠΑΤΕ, ΤΙ ΝΑ ΦΑΤΕ:
ΖΑΜΠΕΛΑ, Η ΠΡΩΤΗ ΤΑΜΠΕΛΑ!
Εφόσον η γεύση περνάει από το στομάχι, στην Άρτα και στα Τζουμέρκα θα βρείτε το αυθεντικό τσίπουρο από ζαμπέλα που προκύπτει από την αφαίρεση των επιβλαβών στοιχείων, όπως είναι τα κοτσάνια, η "κεφαλή" και η "ουρά" του αποστάγματος αλλά και οι φλούδες σταφυλιών. Είναι μοναδικό όσον αφορά το άρωμα και την γεύση και υπερτερεί έναντι όλων των άλλων που παράγονται από άλλες ποικιλίες.
ΖΥΜΩΤΟ ΨΩΜΙ ΚΑΙ ΞΙΝΟ ΤΡΑΧΑΝΑ
ΠΙΤΕΣ VS ΗΤΤΕΣ
Όλες οι πίτες (λαχανόπιτα, κολοκυθόπιτα, πλαστό, τραχανόπιτα,τυρόπιτα) αξίζουν στα Τζουμέρκα και στην Άρτα να τις δοκιμάσετε.
ΜΑΚΡΥΝΤΕΡΑ, ΠΑΠΑΡΑ ΚΑΙ ΖΥΜΑΤΟΥΡΑ
Τα παλιά τα χρόνια, σε μιά κατσαρόλα έβραζαν νερό κι έριχναν ροκίσιο αλεύρι. Μετά, σε ένα τηγάνι έκαιγαν βούτυρο με κρεμύδι και όλα μαζί τα έβαζαν στην κατσαρόλα. Όσο για την Παπάρα ή Ζυματούρα, στα πιάτα συνήθιζαν να βάζουν ζεστό νερό και στη συνέχεια έριχναν βούτυρο ή λάδι, ροκίσιο αλεύρι και τυρί. Ανακάτευαν το μείγμα και το «έγκλημα» ήταν έτοιμο.
ΓΟΥΜΙΔΙΑ και ΤΣΙΓΑΡΙΔΕΣ
Τα Γουμίδια είναι μικρά κοματάκια συκωταριάς. Ανέκαθεν οι ντόπιες νοικοκυρές τα έβαζαν στην κατσαρόλα με διάφορα τριμμένα λαχανικά και τα έβραζαν. Οι τσιγαρίδες, από την άλλη, είναι αυτό που μένει από το λιώσιμο στο τηγάνι του λεπτοκομμένου χοιρινού με το λίπος του. Κανένα σχόλιο (η δίαιτα του ανανά).