Εταιρικό leasing: Γιατί ο πωλητής έχει μηδέν φόρο και ο διευθυντής πληρώνει για το ίδιο αυτοκίνητο

Σύμφωνα με το άρθρο 13 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν. 4172/2013), οποιοδήποτε όχημα παραχωρείται σε εργαζόμενο τεκμαίρεται καταρχήν ως παροχή σε είδος και φορολογείται με βάση μια προοδευτική κλίμακα επί της Λιανικής Τιμής Προ Φόρων (ΛΤΠΦ). Ωστόσο, ο νόμος προβλέπει ρητή εξαίρεση για τα οχήματα που παραχωρούνται αποκλειστικά για επαγγελματικούς σκοπούς.

Για να ισχύσει η πλήρης φορολογική απαλλαγή του εργαζομένου, απαιτείται η ταυτόχρονη συνδρομή δύο κρίσιμων προϋποθέσεων:

1. Το αυτοκίνητο να αποτελεί αντικειμενικά εργαλείο εργασίας, όπως συμβαίνει με τους πωλητές, τους ιατρικούς επισκέπτες, τους επιθεωρητές δικτύου και τους τεχνικούς πεδίου που βρίσκονται διαρκώς στον δρόμο για τις ανάγκες της εταιρείας.

2. Η Λιανική Τιμή Προ Φόρων (ΛΤΠΦ) του οχήματος να μην υπερβαίνει το θεσμοθετημένο πλαφόν.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το όριο αυτό, το οποίο για χρόνια βρισκόταν καθηλωμένο στις 17.000 ευρώ, αυξήθηκε στα 20.000 ευρώ ΛΤΠΦ (με το άρθρο 37 του Νόμου 5135/2024). Η αύξηση αυτή έδωσε σημαντική ανάσα στις επιχειρήσεις, καθώς η γενική άνοδος των εργοστασιακών τιμών των καινούργιων αυτοκινήτων είχε καταστήσει σχεδόν αδύνατη την επιλογή σύγχρονων μικρών SUV και μικρομεσαίων hatchback κάτω από το παλαιό όριο.

Αντίθετα, τα αυτοκίνητα που δίνονται σε διευθυντικά στελέχη, προϊσταμένους και μέλη διοίκησης λογίζονται πάντοτε ως status cars. Ακόμη και αν η ΛΤΠΦ ενός τέτοιου αυτοκινήτου είναι μόλις 15.000 ευρώ, η απαλλαγή δεν εφαρμόζεται, διότι η παραχώρηση συνδέεται με τη βαθμίδα και την ιεραρχία του στελέχους ως πρόσθετη αμοιβή σε είδος.

Για να γίνει αντιληπτό το πρακτικό αποτέλεσμα στην τσέπη των εργαζομένων, ας δούμε ένα ρεαλιστικό σενάριο με ένα SUV της αγοράς, του οποίου η τελική τιμή καταλόγου με όλους τους φόρους φτάνει περίπου τις 25.500 ευρώ, αλλά η ΛΤΠΦ του διαμορφώνεται στις 18.500 ευρώ.

Στην περίπτωση του εξωτερικού πωλητή, εφόσον το όχημα χρησιμοποιείται για τα καθημερινά του δρομολόγια και η ΛΤΠΦ (18.500 ευρώ) είναι κάτω από το ανώτατο όριο των 20.000 ευρώ, η φορολογητέα παροχή σε είδος είναι μηδέν (0 €). Ο πωλητής δεν δηλώνει κανένα επιπλέον εισόδημα και δεν επιβαρύνεται με φόρο.

Στην περίπτωση του διευθυντή που λαμβάνει το ίδιο ακριβώς μοντέλο ως εταιρικό αυτοκίνητο θέσης, η αξία της παραχώρησης υπολογίζεται υποχρεωτικά με την προοδευτική κλίμακα του άρθρου 13:

· Για το τμήμα από 0 έως 14.000 ευρώ με συντελεστή 4%: 560 ευρώ.

· Για το τμήμα από 14.001 έως 17.000 ευρώ (3.000 ευρώ) με συντελεστή 20%: 600 ευρώ.

· Για το τμήμα από 17.001 έως 18.500 ευρώ (1.500 ευρώ) με συντελεστή 33%: 495 ευρώ.

Το άθροισμα αυτών των ποσών δημιουργεί ένα πρόσθετο ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα 1.655 ευρώ. Το ποσό αυτό ενσωματώνεται στη βεβαίωση αποδοχών του διευθυντή και φορολογείται με βάση τον προσωπικό του συντελεστή φορολογίας εισοδήματος. Εάν το στέλεχος βρίσκεται σε φορολογική κλίμακα 36% ή 44%, θα κληθεί να πληρώσει καθαρό επιπλέον φόρο από 595 έως 728 ευρώ ετησίως μόνο και μόνο επειδή κατέχει το όχημα.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στον εξοπλισμό που επιλέγεται κατά την παραγγελία του leasing για τα αυτοκίνητα των πωλητών. Στη ΛΤΠΦ προσμετράται υποχρεωτικά και η αξία του προαιρετικού εξοπλισμού (extra).

Αν για παράδειγμα επιλεγεί μια πλουσιότερη έκδοση ή προστεθούν έξτρα στοιχεία (όπως πανοραμική οροφή ή ειδικό μεταλλικό χρώμα) που ανεβάσουν τη ΛΤΠΦ έστω και στις 20.500 ευρώ, η απαλλαγή χάνεται ολοσχερώς. Ο νόμος δεν προβλέπει φορολόγηση μόνο για τα 500 ευρώ που ξεπέρασαν το όριο, αλλά φορολογεί ολόκληρο το ποσό από το πρώτο ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση, ο πωλητής θα βρεθεί ξαφνικά με ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα 2.325 ευρώ (560 + 600 + 990 + 175 ευρώ), επιβαρυνόμενος με σημαντικό φόρο από το πουθενά.

Υπάρχει ωστόσο μία σημαντική εξαίρεση όπου και οι διευθυντές απολαμβάνουν μηδενικό φόρο εταιρικού αυτοκινήτου: η επιλογή αμιγώς ηλεκτρικού οχήματος (BEV) ή plug-in υβριδικού (PHEV) με εκπομπές ρύπων έως 50 γραμμάρια CO2 ανά χιλιόμετρο.

Για αυτά τα οχήματα μηδενικών ή χαμηλών ρύπων, ισχύει ειδική φορολογική απαλλαγή για Λιανική Τιμή Προ Φόρων έως τις 40.000 ευρώ. Μάλιστα, η διάταξη αυτή εφαρμόζεται ανεξάρτητα από την ιδιότητα του χρήστη, καλύπτοντας πλήρως και τα status cars. Εάν ένα διευθυντικό στέλεχος επιλέξει ένα ηλεκτρικό SUV με ΛΤΠΦ 39.500 ευρώ, η παροχή σε είδος παραμένει μηδενική. Ακόμη κι αν το ηλεκτρικό όχημα υπερβεί το όριο (π.χ. φτάσει τις 45.000 ευρώ ΛΤΠΦ), θα φορολογηθεί αποκλειστικά και μόνο για το υπερβάλλον ποσό των 5.000 ευρώ και όχι για ολόκληρη την αξία του αυτοκινήτου.

Για να μην κινδυνεύσει μια επιχείρηση ή ένας εργαζόμενος να δει τη φορολογική απαλλαγή να καταρρέει σε έναν έλεγχο της ΑΑΔΕ, πρέπει να υπάρχουν σαφή αποδεικτικά στοιχεία:

• Σύμβαση εργασίας και περιγραφή θέσης (Job Description): Πρέπει να προκύπτει ξεκάθαρα ότι ο εργαζόμενος έχει ρόλο εξωτερικής δραστηριότητας (π.χ. σύμβουλος πωλήσεων περιοχής, επιθεωρητής δικτύου καταστημάτων) και όχι καθήκοντα γραφείου.
• Ειδικό συμφωνητικό παραχώρησης οχήματος: Στο οποίο αναφέρεται ρητά ότι το αυτοκίνητο αποτελεί επαγγελματικό εργαλείο εκτέλεσης καθηκόντων.
• Βεβαίωση ΛΤΠΦ από την εταιρεία leasing: Το επίσημο έγγραφο που αποδεικνύει ότι κατά την ημερομηνία πρώτης ταξινόμησης η ΛΤΠΦ δεν ξεπερνούσε το όριο των 20.000 ευρώ.
• Κοινόχρηστα οχήματα (pool cars): Στην περίπτωση οχημάτων που χρησιμοποιούνται εκ περιτροπής από διάφορους εργαζομένους και παραμένουν σταθμευμένα στην έδρα της επιχείρησης εκτός ωραρίου εργασίας, δεν προκύπτει φορολογητέο όφελος για κανέναν εργαζόμενο, ανεξαρτήτως μοντέλου.