Μπαταρίες από αλάτι: Φθηνότερες (;) και καλύτερες στο κρύο. Πότε έρχονται και ποιο το πρόβλημα

Οι μπαταρίες νατρίου λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο με τις σημερινές μπαταρίες των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Η βασική διαφορά είναι ότι αντί για λίθιο χρησιμοποιούν νάτριο, ένα στοιχείο που υπάρχει και στο κοινό αλάτι. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι θα γεμίσουμε μια μπαταρία με αλάτι κουζίνας. Χρησιμοποιούνται ειδικά υλικά που επιτρέπουν την αποθήκευση και την απελευθέρωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Το μεγάλο ενδιαφέρον εδώ βρίσκεται στο γεγονός ότι το νάτριο είναι πολύ πιο άφθονο στη φύση. Επομένως, οι κατασκευαστές μπορούν μελλοντικά να περιορίσουν την εξάρτησή τους από το λίθιο, η τιμή του οποίου έχει παρουσιάσει μεγάλες διακυμάνσεις τα τελευταία χρόνια και είναι αυτή που ανεβάζει σημαντικά το κόστος των ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Η τεχνολογία μάλιστα έχει ήδη περάσει σε πραγματικές εφαρμογές. Το 2023 εμφανίστηκαν στην Κίνα τα πρώτα ηλεκτρικά αυτοκίνητα με μπαταρίες νατρίου. Τον Φεβρουάριο του 2026 η CATL και η Changan παρουσίασαν τη νέα τους συνεργασία, με τη μπαταρία Naxtra να τοποθετείται στο Changan Nevo A06.

Η συγκεκριμένη έκδοση διαθέτει μπαταρία 45 kWh και ανακοινωμένη αυτονομία πάνω από 400 χιλιόμετρα, σύμφωνα με τον κινεζικό κύκλο μετρήσεων CLTC, άρα υπολογίστε στην πράξη κοντά στα 300 χλμ.. Πρόκειται για πιο αισιόδοξη μέτρηση από την ευρωπαϊκή WLTP, συνεπώς δεν μπορούμε να θεωρήσουμε ότι θα διανύει αντίστοιχη απόσταση και στην πράξη.

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα των ηλεκτρικών αυτοκινήτων είναι η πτώση της αυτονομίας τον χειμώνα. Όσο μειώνεται η θερμοκρασία, τόσο δυσκολότερα λειτουργεί η μπαταρία, ενώ απαιτείται ενέργεια και για τη θέρμανση της καμπίνας.

Εδώ οι μπαταρίες νατρίου δείχνουν τις δυνατότητές τους. Σύμφωνα με την CATL, η νέα Naxtra διατηρεί πάνω από το 90% της χωρητικότητάς της ακόμη και στους -40 βαθμούς Κελσίου, ενώ μπορεί να λειτουργεί σε ακόμη χαμηλότερες θερμοκρασίες. Στους -30 βαθμούς η εταιρεία αναφέρει επίσης σχεδόν τριπλάσια διαθέσιμη ισχύ σε σύγκριση με αντίστοιχη μπαταρία λιθίου-σιδήρου-φωσφόρου (LFP).

Αυτό δεν σημαίνει ότι το αυτοκίνητο θα διατηρεί το 90% της συνηθισμένης αυτονομίας του σε τέτοιες συνθήκες, αφού παίζουν ρόλο και η θέρμανση, η οδήγηση και άλλοι παράγοντες. Σημαίνει όμως ότι η ίδια η μπαταρία επηρεάζεται λιγότερο από το έντονο ψύχος.

Για έναν οδηγό στην Ελλάδα το όφελος προφανώς είναι μικρότερο σε σχέση με κάποιον που ζει στη Σκανδιναβία. Παραμένει όμως σημαντική εξέλιξη, ιδιαίτερα για περιοχές με χαμηλές χειμερινές θερμοκρασίες.

Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη παρεξήγηση γύρω από τη νέα τεχνολογία. Το γεγονός ότι το νάτριο είναι άφθονο και οικονομικό δεν σημαίνει ότι μια μπαταρία νατρίου κοστίζει σήμερα λιγότερο από μια αντίστοιχη μπαταρία λιθίου (σ.σ. ακόμη θα συμπληρώσουμε όμως εμείς, γιατί αυτό μπορεί να αλλάξει).

Αναλυτικότερα, οι μπαταρίες LFP, που χρησιμοποιούνται ήδη σε πολλά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, παράγονται πλέον σε μεγαλύτερη κλίμακα σε σχέση με το παρελθόν και οι κατασκευαστές έχουν εξελίξει τη διαδικασία παραγωγής τους, ενώ υπάρχει ήδη οργανωμένο δίκτυο προμηθευτών.

Αντίθετα, οι μπαταρίες νατρίου βρίσκονται ακόμη στην αρχή της μαζικής παραγωγής τους. Χρειάζονται νέες επενδύσεις και μεγαλύτερη παραγωγή για να μειωθεί το κόστος τους. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) άλλωστε επισημαίνει ότι, με τις σημερινές τιμές του λιθίου, οι μπαταρίες LFP παραμένουν οικονομικότερες στις περισσότερες εφαρμογές.

Αν όμως η παραγωγή των μπαταριών νατρίου αυξηθεί και το κόστος τους μειωθεί, θα μπορούν να βοηθήσουν τις αυτοκινητοβιομηχανίες να κατασκευάζουν φθηνότερα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Η CATL έχει ανακοινώσει ότι η μπαταρία Naxtra θα περάσει σε πλήρη μαζική παραγωγή έως το τέλος του 2026, σύντομα δηλαδή, ενώ η Changan σχεδιάζει τη χρήση της και σε άλλες μάρκες του ομίλου, όπως η Deepal και η Avatr.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα μπορούμε σύντομα να αγοράσουμε στην Ελλάδα ένα ηλεκτρικό με μπαταρία νατρίου. Δεν υπάρχει ακόμη επιβεβαιωμένο χρονοδιάγραμμα διάθεσης τέτοιου μοντέλου στη χώρα μας.

Το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι ότι οι μπαταρίες νατρίου αποθηκεύουν λιγότερη ενέργεια για το ίδιο βάρος και μέγεθος. Η Naxtra φτάνει τα 175 Wh ανά κιλό, έναντι έως 205 Wh ανά κιλό για τις σύγχρονες LFP.

Με απλά λόγια, αν θέλεις να έχεις την ίδια αυτονομία, η μπαταρία νατρίου συνήθως χρειάζεται περισσότερο χώρο και μεγαλύτερο βάρος. Αυτό δημιουργεί πρόβλημα κυρίως στα μεγάλα ηλεκτρικά SUV, όπου οι αγοραστές ζητούν αυτονομίες 500 και 600 χιλιομέτρων.

Αντίθετα, σε ένα μικρό ηλεκτρικό πόλης, που κάνει καθημερινά 30 ή 50 χιλιόμετρα, η μεγάλη αυτονομία δεν είναι πάντα απαραίτητη. Εκεί μια οικονομικότερη μπαταρία νατρίου θα μπορούσε να έχει περισσότερο νόημα.

Θα κλείσουμε λοιπόν λέγοντας πως οι μπαταρίες από «αλάτι» δεν θα αντικαταστήσουν σύντομα εκείνες του λιθίου. Μπορούν όμως να αποτελέσουν μια νέα, οικονομικότερη επιλογή για συγκεκριμένες κατηγορίες ηλεκτρικών αυτοκινήτων, εφόσον οι κατασκευαστές καταφέρουν να μειώσουν το κόστος παραγωγής τους.