Τους έχεις δει; Γιατί υπάρχουν τεράστιοι ανεμιστήρες που δεν δουλεύουν στην οροφή της σήραγγας;
Οι τεράστιοι ανεμιστήρες στις οροφές των σηράγγων δεν χρειάζεται να λειτουργούν συνεχώς.
Τα ίδια τα αυτοκίνητα βοηθούν στον αερισμό, ενώ ειδικοί αισθητήρες ελέγχουν πότε χρειάζονται.
Σε περίπτωση φωτιάς, μπορούν να σώσουν ζωές, αλλά και να επιδεινώσουν την κατάσταση αν χρησιμοποιηθούν λανθασμένα.
Αν έχεις περάσει από κάποια μεγάλη οδική σήραγγα, πιθανότατα έχεις παρατηρήσει τους τεράστιους ανεμιστήρες που κρέμονται από την οροφή. Το περίεργο είναι ότι σχεδόν πάντα τους βλέπεις ακίνητους. Γιατί υπάρχουν, λοιπόν, αφού δεν λειτουργούν; Η απάντηση είναι ότι πρόκειται για ένα σημαντικό σύστημα ασφαλείας, το οποίο δεν χρειάζεται να δουλεύει συνεχώς. Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις, τα ίδια τα αυτοκίνητα βοηθούν στον αερισμό της σήραγγας. Όταν όμως αυξηθούν οι ρύποι ή ξεσπάσει φωτιά, οι ανεμιστήρες αποκτούν πολύ πιο σημαντικό ρόλο. Και τότε, ο τρόπος που λειτουργούν μπορεί να κάνει τη διαφορά ακόμη και για τη ζωή των οδηγών.
Αν σκέφτεσαι αυτοκίνητο
- Τα αυτοκίνητα που κινούνται μέσα στη σήραγγα σπρώχνουν τον αέρα προς τα εμπρός, μειώνοντας την ανάγκη λειτουργίας των ανεμιστήρων.
- Αισθητήρες ελέγχουν τους ρύπους και την ορατότητα, ώστε ο εξαερισμός να ενεργοποιείται όταν χρειάζεται.
- Σε περίπτωση πυρκαγιάς, οι ανεμιστήρες κατευθύνουν τον καπνό, αλλά ο υπερβολικός αέρας μπορεί να ενισχύσει τη φωτιά.
- Στη σήραγγα Λορέντζου Μαβίλη στην Εγνατία Οδό έχουν καταγραφεί 38 ανεμιστήρες και ξεχωριστό σύστημα απαγωγής καπνού.
Τα ίδια τα αυτοκίνητα ανανεώνουν τον αέρα μέσα στη σήραγγα
Όταν τα αυτοκίνητα κινούνται μέσα σε μια σήραγγα, σπρώχνουν τον αέρα προς την κατεύθυνση της κυκλοφορίας. Πρόκειται για το λεγόμενο «φαινόμενο εμβόλου», που λειτουργεί όπως ένα έμβολο μέσα σε σωλήνα.
Έτσι, η ίδια η κυκλοφορία συμβάλλει στην ανανέωση του αέρα, χωρίς να απαιτείται συνεχώς η λειτουργία των ανεμιστήρων. Αυτό ισχύει κυρίως σε σήραγγες μονής κατεύθυνσης με ομαλή ροή κυκλοφορίας.
Βέβαια, παίζουν ρόλο το μήκος της σήραγγας, η κλίση της, ο αριθμός των οχημάτων και οι εξωτερικές καιρικές συνθήκες.
Οι ακίνητοι ανεμιστήρες δεν σημαίνουν ότι η σήραγγα δεν αερίζεται. Συχνά, τα ίδια τα αυτοκίνητα κάνουν μέρος της δουλειάς.
Αισθητήρες μετρούν καυσαέρια και ορατότητα και δίνουν την εντολή
Οι σύγχρονες σήραγγες διαθέτουν συστήματα που παρακολουθούν την ποιότητα του αέρα. Ειδικοί αισθητήρες μπορούν να μετρούν το μονοξείδιο του άνθρακα, τα οξείδια του αζώτου και τη μειωμένη ορατότητα από σωματίδια.
Όταν οι τιμές ξεπεράσουν τα προβλεπόμενα όρια, το σύστημα μπορεί να ενεργοποιήσει αυτόματα τους ανεμιστήρες, ενώ υπάρχει και δυνατότητα χειροκίνητου ελέγχου.
Αυτό μπορεί να συμβεί σε μποτιλιάρισμα, όταν σταματά το «φαινόμενο εμβόλου», αλλά και με αραιή κυκλοφορία, εφόσον οι συνθήκες δεν εξασφαλίζουν επαρκή αερισμό.
Επομένως, η λειτουργία τους μόνο όταν χρειάζεται εξασφαλίζει κατάλληλες συνθήκες και περιορίζει την άσκοπη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι ανεμιστήρες δεν ενεργοποιούνται απλώς επειδή υπάρχουν πολλά αυτοκίνητα. Λειτουργούν ανάλογα με την ποιότητα του αέρα και τις συνθήκες.
Μπορούν να κατευθύνουν τον καπνό για να σωθούν άνθρωποι – Αλλά δεν φουντώνουν τη φωτιά;
Σε περίπτωση πυρκαγιάς, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τους οδηγούς είναι συχνά ο τοξικός καπνός. Οι ανεμιστήρες μπορούν να τον κατευθύνουν μακριά από τις διαδρομές διαφυγής, δίνοντας χρόνο στους ανθρώπους να απομακρυνθούν.
Υπάρχει όμως ένα παράδοξο. O αέρας που διοχετεύουν μπορεί να τροφοδοτήσει τη φωτιά με περισσότερο οξυγόνο, αυξάνοντας την έντασή της.
Γι' αυτό δεν μπαίνουν απαραίτητα όλοι οι ανεμιστήρες στη μέγιστη ισχύ. Σε μια μονόδρομη σήραγγα χωρίς μποτιλιάρισμα μπορεί να επιλεγεί η κατεύθυνση του καπνού προς το άδειο τμήμα του δρόμου.
Σε αμφίδρομη σήραγγα ή σε μποτιλιάρισμα η κατάσταση είναι δυσκολότερη, αφού μπορεί να υπάρχουν άνθρωποι και στις δύο πλευρές της φωτιάς. Εκεί απαιτείται διαφορετική στρατηγική διαχείρισης του καπνού.
Οι ανεμιστήρες μπορούν να σώσουν ζωές, αλλά δεν ισχύει ότι όσο περισσότερο αέρα φυσούν τόσο καλύτερα.
38 ανεμιστήρες σε ελληνική σήραγγα – Τι κάνεις αν βρεθείς σε καπνό ή φωτιά;
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σήραγγα Λορέντζου Μαβίλη (πρώην Δρίσκου) στην Εγνατία Οδό. Τεχνική δημοσίευση του 2016 καταγράφει 38 ανεμιστήρες, 18 στον έναν κλάδο και 20 στον άλλο, καθώς και ξεχωριστή εγκατάσταση με 3 ανεμιστήρες απαγωγής καπνού και κατακόρυφο φρέαρ 185 μέτρων.
Οι εγκαταστάσεις αυτές αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου συστήματος ασφάλειας, που περιλαμβάνει αισθητήρες, παρακολούθηση της κυκλοφορίας και διαδρομές διαφυγής.
Αν ακινητοποιηθείς λόγω βλάβης, άναψε τα αλάρμ, προσπάθησε να φτάσεις σε ασφαλή θέση και ειδοποίησε τη διαχείριση της σήραγγας μέσω τηλεφώνου SOS.
Αν υπάρχει φωτιά και απαιτείται εκκένωση, μην παραμείνεις μέσα στο αυτοκίνητο. Σβήσε τον κινητήρα, άφησε τα κλειδιά, απομακρύνσου αμέσως και ακολούθησε τις πράσινες πινακίδες προς την πλησιέστερη ασφαλή έξοδο. Τα χαμηλά φώτα διαφυγής βοηθούν ακόμη και όταν ο καπνός κρύβει τον φωτισμό της οροφής.
Ακολούθησε πάντα τις ανακοινώσεις και τις οδηγίες του προσωπικού διαχείρισης της σήραγγας.
Σε πυρκαγιά, προτεραιότητα δεν είναι να σώσεις το αυτοκίνητό σου, αλλά να βρεις γρήγορα και με ασφάλεια την έξοδο κινδύνου.
- Σε περίπτωση βλάβης, άναψε τα αλάρμ και προσπάθησε να φτάσεις σε ασφαλή θέση.
- Ειδοποίησε τη διαχείριση της σήραγγας μέσω τηλεφώνου SOS.
- Αν υπάρχει φωτιά και απαιτείται εκκένωση, μην παραμείνεις μέσα στο αυτοκίνητο.
- Σβήσε τον κινητήρα, άφησε τα κλειδιά και κατευθύνσου προς την πλησιέστερη ασφαλή έξοδο.
- Ακολούθησε τις πράσινες πινακίδες και τις οδηγίες του προσωπικού διαχείρισης.