Γιατί σε ορισμένα αυτοκίνητα το καπό πετάγεται πάνω όταν χτυπήσουν πεζό;
Το ενεργό καπό (active bonnet) σηκώνεται μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου μετά την πρόσκρουση με πεζό.
Στόχος του είναι να δημιουργήσει περισσότερο χώρο ανάμεσα στη λαμαρίνα και στα σκληρά μέρη που βρίσκονται από κάτω.
Πώς λειτουργεί, τι δείχνουν οι δοκιμές και τι πρέπει να κάνει ο οδηγός αφού ενεργοποιηθεί;
Έχεις δει ποτέ καπό αυτοκινήτου να σηκώνεται αμέσως μετά από χτύπημα με πεζό; Δεν πρόκειται απαραίτητα για ζημιά. Σε ορισμένα μοντέλα είναι μέρος ενός συστήματος παθητικής ασφάλειας που έχει σχεδιαστεί για να μειώνει τις πιθανότητες σοβαρού τραυματισμού στο κεφάλι. Το λεγόμενο ενεργό καπό ή active bonnet ενεργοποιείται μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου και δημιουργεί μεγαλύτερο κενό ανάμεσα στη λαμαρίνα και στα σκληρά μηχανικά μέρη που βρίσκονται από κάτω. Πώς καταλαβαίνει όμως ότι έγινε πρόσκρουση, γιατί βοηθά το να σηκωθεί το καπό και τι πρέπει να κάνει ο ιδιοκτήτης μετά; Πάμε να τα δούμε...
Αν σκέφτεσαι αυτοκίνητο
- • Το active bonnet ανασηκώνει συνήθως το πίσω μέρος του καπό, κοντά στο παρμπρίζ.
- • Σε πολλά συστήματα ενεργοποιείται όταν αισθητήρες αντιληφθούν την πρώτη επαφή με τον πεζό.
- • Το μεγαλύτερο κενό από τις σκληρές δομές κάτω από το καπό επιτρέπει μεγαλύτερη παραμόρφωση της λαμαρίνας.
- • Ο Euro NCAP ελέγχει όχι απλώς αν υπάρχει, αλλά αν ενεργοποιείται σωστά και έγκαιρα.
- • Μετά την ενεργοποίηση δεν υπάρχει μία διαδικασία που ισχύει για όλα τα αυτοκίνητα.
Χτυπά πεζό και το καπό σηκώνεται μόνο του – Πώς γίνεται;
Σε πολλά συστήματα active bonnet υπάρχουν αισθητήρες στο εμπρός μέρος του αυτοκινήτου, συνήθως στην περιοχή του προφυλακτήρα. Όταν οι αισθητήρες καταγράψουν χαρακτηριστικά πρόσκρουσης που αντιστοιχούν σε επαφή με πεζό, η ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου δίνει εντολή στους ενεργοποιητές του καπό. Αυτοί ανασηκώνουν συνήθως το πίσω μέρος του, κοντά στη βάση του παρμπρίζ.
Το σημαντικό είναι ότι το σύστημα δεν χρειάζεται απαραίτητα να έχει «δει» προηγουμένως τον πεζό με κάμερα ή ραντάρ. Σε αρκετές εφαρμογές αντιλαμβάνεται την πρώτη επαφή και τότε ενεργοποιείται. Αυτό το ξεχωρίζει από το αυτόματο φρενάρισμα έκτακτης ανάγκης, που προσπαθεί να αποφύγει ή να μετριάσει τη σύγκρουση πριν συμβεί.
Το ενεργό καπό σε πολλά συστήματα αντιδρά στην ίδια την πρόσκρουση και δεν χρειάζεται απαραίτητα να έχει «δει» από πριν τον πεζό.
Γιατί ένα σηκωμένο καπό μπορεί να προστατεύσει καλύτερα το κεφάλι;
Το ερώτημα είναι προφανές. Γιατί να κάνεις το καπό ψηλότερο ακριβώς τη στιγμή που ο πεζός πέφτει πάνω του; Η απάντηση βρίσκεται σε ό,τι υπάρχει ακριβώς από κάτω. Κινητήρας, βάσεις, ενισχύσεις και άλλα άκαμπτα εξαρτήματα μπορεί να απέχουν λίγα μόλις εκατοστά από τη λαμαρίνα.
Όταν το καπό ανασηκώνεται, δημιουργείται περισσότερος διαθέσιμος χώρος ώστε η λαμαρίνα να παραμορφωθεί πριν το κεφάλι φτάσει σε αυτά τα πολύ σκληρότερα σημεία. Με απλά λόγια, αυξάνεται η διαδρομή μέσα στην οποία μπορεί να απορροφηθεί μέρος της ενέργειας της πρόσκρουσης. Δεν γίνεται λοιπόν πιο ασφαλές επειδή «φεύγει» από τον δρόμο του πεζού, αλλά επειδή αποκτά μεγαλύτερο περιθώριο ελεγχόμενης παραμόρφωσης.
Το καπό σηκώνεται για να δημιουργήσει περισσότερο χώρο παραμόρφωσης ανάμεσα στο κεφάλι και στις άκαμπτες δομές του αυτοκινήτου.
Το δοκιμάζει ο Euro NCAP – Τι έδειξε και νέα επιστημονική μελέτη του 2026;
Ο Euro NCAP δεν δίνει βαθμούς απλώς επειδή ένα αυτοκίνητο διαθέτει active bonnet. Στις δοκιμές προστασίας ευάλωτων χρηστών εξετάζει διαφορετικές περιοχές του εμπρός μέρους και αξιολογεί την προστασία του κεφαλιού. Όταν υπάρχει ενεργό σύστημα, ελέγχεται και αν η ανίχνευση, η ενεργοποίηση και η ανάπτυξή του γίνονται στις συνθήκες για τις οποίες έχει σχεδιαστεί.
Ενδιαφέρον έχει και μία πρόσφατη μελέτη του 2026 για το ενεργό καπό. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ελεγχόμενες προσκρούσεις περίπου 17 και 29 χλμ./ώρα για να επικυρώσουν το υπολογιστικό τους μοντέλο και στη συνέχεια συνέκριναν μέσω προσομοιώσεων την περίπτωση με και χωρίς ενεργό καπό. Σε αρκετά σενάρια μειώθηκαν η μέγιστη επιτάχυνση της κεφαλής του ανδρείκελου και ο δείκτης HIC15, ο οποίος μετρά την πιθανότητα πρόκλησης εγκεφαλικής βλάβης ή κατάγματος στο κρανίο κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης.
Το βασικό συμπέρασμα όμως είναι πιο σύνθετο. Η αποτελεσματικότητα δεν εξαρτάται μόνο από την ταχύτητα. Μεγάλη σημασία έχουν η θέση του πεζού, η τροχιά του σώματος και το σημείο όπου θα χτυπήσει τελικά το κεφάλι. Άρα το active bonnet μπορεί να βοηθήσει σημαντικά, αλλά δεν λειτουργεί σαν «ασπίδα» σε κάθε σύγκρουση.
Το active bonnet μπορεί να μειώσει την καταπόνηση του κεφαλιού, αλλά το αποτέλεσμα εξαρτάται και από την τροχιά του πεζού και το σημείο της τελικής πρόσκρουσης.
Άνοιξε το ενεργό καπό – Το κλείνεις και συνεχίζεις ή θέλει συνεργείο;
Μετά την ενεργοποίηση, ο ιδιοκτήτης δεν πρέπει να θεωρήσει ότι αρκεί να πιέσει το καπό προς τα κάτω και να συνεχίσει κανονικά. Η διαδικασία διαφέρει ανά κατασκευαστή και μοντέλο. Για παράδειγμα, σε ορισμένα μοντέλα Mercedes προβλέπεται προσωρινή επαναφορά του καπό ώστε το αυτοκίνητο να μπορέσει να μετακινηθεί προς το συνεργείο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το σύστημα προστασίας έχει αποκατασταθεί.
Σε άλλα αυτοκίνητα οι οδηγίες είναι διαφορετικές και μπορεί να απαιτούν έλεγχο ή αντικατάσταση ενεργοποιητών και σχετικών εξαρτημάτων. Γι’ αυτό μετά από ενεργοποίηση του active bonnet πρέπει να ακολουθούνται οι οδηγίες του manual του συγκεκριμένου μοντέλου και συνήθως, να γίνεται έλεγχος σε συνεργείο.
Ακόμη και αν το καπό μπορεί να επανέλθει προσωρινά στη θέση του, αυτό δεν σημαίνει ότι το σύστημα active bonnet είναι ξανά έτοιμο να λειτουργήσει.