Οδηγείς με καφέ στο χέρι; Πότε μπορεί να «φας» πρόστιμο

Παρά τα όσα κατά καιρούς κυκλοφορούν, στον ισχύοντα ΚΟΚ δεν υπάρχει διάταξη που να λέει ότι απαγορεύεται στον οδηγό να πίνει καφέ ή νερό. Δεν απαγορεύεται επίσης η χρήση της ποτηροθήκης του αυτοκινήτου για την τοποθέτησή τους.

Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στο άρθρο 17 του ν. 5209/2025. Εκεί προβλέπεται ότι κατά την οδήγηση ο οδηγός πρέπει να βρίσκεται σε θέση να ελέγχει το όχημά του και να έχει πλήρη ελευθερία κινήσεων, ώστε να μπορεί να κάνει τους αναγκαίους χειρισμούς.

Με άλλα λόγια, ο νόμος δεν ασχολείται ειδικά με τον καφέ. Θέτει έναν γενικό κανόνα για τη συμπεριφορά του οδηγού πως ό,τι κι αν κάνει μέσα στο αυτοκίνητο, πρέπει να παραμένει σε θέση να αντιδρά άμεσα και να χειρίζεται κανονικά το όχημα.

Γι' αυτό δεν είναι σωστό να λέμε ότι «ο καφές στο χέρι απαγορεύεται». Η ύπαρξη του ποτηριού από μόνη της δεν αρκεί. Αυτό που έχει σημασία είναι αν, εξαιτίας του, περιορίζεται η δυνατότητα του οδηγού να κάνει ό,τι απαιτεί για τον σωστό και ασφαλή χειρισμό του ΙΧ του.

Το αν θα υπάρξει παράβαση κρίνεται από το τι κάνει στην πράξη ο οδηγός. Μια στιγμιαία κίνηση για να πιεις μια γουλιά δεν αντιμετωπίζεται αυτομάτως όπως το να οδηγείς για αρκετή ώρα με το ποτήρι στο ένα χέρι ή να προσπαθείς εν κινήσει να ανοίξεις το καπάκι, να βάλεις καλαμάκι ή να καθαρίσεις καφέ που χύθηκε.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο εμφανές όταν χρειαστεί ξαφνικά να φρενάρεις, να στρίψεις απότομα ή να αποφύγεις ένα εμπόδιο και το ένα σου χέρι παραμένει απασχολημένο. Ένας πεζός που εμφανίζεται ξαφνικά, ένα αυτοκίνητο που αλλάζει λωρίδα ή ένα απότομο φρενάρισμα μπροστά σου, μπορεί να απαιτήσει άμεση αντίδραση.

Δεν υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός δευτερολέπτων μετά τον οποίο «γράφεται» κάποιος, ούτε κάποιος ειδικός «κανόνας μιας γουλιάς». Αυτό που μετρά είναι η πραγματική συμπεριφορά του οδηγού και αν μπορούσε εκείνη τη στιγμή να αντιδράσει κανονικά.

Γι' αυτό και το πιο ασφαλές πρακτικά είναι το ποτήρι να επιστρέφει αμέσως στην ποτηροθήκη. Αν χρειάζεται να το ανοίξεις, να το κλείσεις, να προσθέσεις κάτι στον καφέ ή να καθαρίσεις κάτι που χύθηκε, είναι προτιμότερο να σταματήσεις πρώτα σε ασφαλές σημείο.

Εδώ βρίσκεται και το σημείο που δημιουργεί τη μεγαλύτερη σύγχυση. Δεν υπάρχει στον ΚΟΚ ένα ξεχωριστό «πρόστιμο καφέ 350 ευρώ».

Η παράβαση αφορά την υποχρέωση του άρθρου 17 παρ. 2 για έλεγχο του οχήματος και πλήρη ελευθερία κινήσεων. Οι παραβάσεις της συγκεκριμένης παραγράφου –με τις εξαιρέσεις που ορίζει ο ίδιος ο νόμος– κατατάσσονται στην κατηγορία Ε3-Β.

Η Ε3-Β προβλέπει 350 ευρώ διοικητικό πρόστιμο, καθώς και αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες.

Επομένως, η σωστή διατύπωση δεν είναι «αν κρατάς καφέ πληρώνεις 350 ευρώ». Η ποινή μπορεί να επιβληθεί όταν ο τρόπος με τον οποίο κρατάς ή χρησιμοποιείς τον καφέ έχει ως αποτέλεσμα να μην έχεις την ελευθερία κινήσεων που απαιτεί ο ΚΟΚ.

Η διαφορά είναι σημαντική. Το αντικείμενο μπορεί να είναι ένα ποτήρι καφέ, ένα μπουκάλι νερό ή κάτι άλλο. Αυτό που εξετάζεται δεν είναι το ίδιο το αντικείμενο, αλλά το αν η ενασχόληση με αυτό επηρεάζει την ασφαλή οδήγηση.

Τι γίνεται όμως αν ένας οδηγός θεωρεί ότι είχε κανονικά τον έλεγχο του αυτοκινήτου και ότι η παράβαση βεβαιώθηκε λανθασμένα;

Ο ΚΟΚ δίνει στον παραβάτη το δικαίωμα να υποβάλει ένσταση μέσα σε 3 ημέρες από την επίδοση της βεβαίωσης της παράβασης. Οι ενστάσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά ή, όταν αυτό δεν είναι δυνατό, δια ζώσης στην αρχή που αναφέρεται πάνω στην κλήση. Η απόφαση επί των ενστάσεων πρέπει να είναι αιτιολογημένη με αναφορά στα συγκεκριμένα περιστατικά και στοιχεία.

Αν το πρόστιμο παραμείνει σε ισχύ, ο ΚΟΚ προβλέπει ότι στις σχετικές περιπτώσεις καταβάλλεται μέσα σε 8 μήνες από την κοινοποίηση της πράξης επιβολής. Αν δεν πληρωθεί στην προθεσμία αυτή, βεβαιώνεται για είσπραξη με προσαύξηση 20%.