Δύο αυτοκίνητα συναντιούνται σε στενή ανηφόρα: Ποιος είναι υποχρεωμένος να κάνει όπισθεν;
Ο βασικός κανόνας λέει ότι σε δρόμο μεγάλης κλίσης ο κατερχόμενος αφήνει χώρο στον ανερχόμενο.
Αν όμως η όπισθεν είναι σαφώς ευκολότερη για αυτόν που ανεβαίνει, ο ΚΟΚ προβλέπει εξαίρεση.
Τι αλλάζει σε απλώς στενό δρόμο, ποια οχήματα προηγούνται και ποιο είναι το πρόστιμο.
Σκέψου το κλασικό σκηνικό σε έναν στενό επαρχιακό ή ορεινό δρόμο. Δύο αυτοκίνητα συναντιούνται σε σημείο όπου δεν χωρούν να περάσουν μαζί. Το ένα ανεβαίνει, το άλλο κατεβαίνει και κάποιος πρέπει να κάνει όπισθεν. Ποιος; Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας δίνει συγκεκριμένη απάντηση όταν ο δρόμος έχει μεγάλη κλίση, αλλά προβλέπει και μια σημαντική εξαίρεση που στην πράξη μπορεί να αλλάξει το ποιος θα κάνει πίσω. Και αν ο δρόμος είναι απλώς στενός, χωρίς μεγάλη κλίση, ο κανόνας δεν είναι ακριβώς ο ίδιος.
Αν σκέφτεσαι αυτοκίνητο
- Σε δρόμο μεγάλης κλίσης ο κατερχόμενος αφήνει χώρο στον ανερχόμενο.
- Σε δύο ΙΧ ίδιας κατηγορίας, αν χρειάζεται όπισθεν, κατά κανόνα κάνει πίσω ο κατερχόμενος.
- Αν όμως ο ανερχόμενος μπορεί σαφώς ευκολότερα να οπισθοδρομήσει, ισχύει η εξαίρεση.
- Σε απλώς στενό δρόμο δεν εφαρμόζεται αυτομάτως ο κανόνας «κάνει πίσω ο κατερχόμενος».
- Παράβαση του άρθρου 22: 30 ευρώ. Παραβίαση πινακίδων: 30 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 10 ημέρες.
Δύο ΙΧ σε στενή ανηφόρα: Αυτός που κατεβαίνει κάνει πίσω
Σε δρόμο μεγάλης κλίσης, όταν δύο οχήματα κινούνται αντίθετα και η διέλευσή τους είναι αδύνατη ή πολύ δύσκολη, ο βασικός κανόνας είναι απλός. Ο οδηγός που κατεβαίνει οφείλει να αφήσει αρκετό χώρο για να περάσει εκείνος που ανεβαίνει.
Αν μιλάμε για δύο οχήματα της ίδιας κατηγορίας και δεν υπάρχει αρκετός χώρος, οπότε ένα από τα δύο πρέπει να κάνει όπισθεν, κατά κανόνα οπισθοδρομεί το κατερχόμενο. Με άλλα λόγια, σε μια συνηθισμένη συνάντηση δύο ΙΧ σε στενή, απότομη ανηφόρα, αυτός που κατεβαίνει είναι εκείνος που κάνει πίσω ώστε να συνεχίσει ο ανερχόμενος.
Σε μεγάλη κλίση, ανάμεσα σε δύο ίδιας κατηγορίας οχήματα, ο βασικός κανόνας θέλει τον κατερχόμενο να κάνει πίσω.
Πότε μπορεί να κάνει όπισθεν αυτός που ανεβαίνει
Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια που αλλάζει την εικόνα. Ο ΚΟΚ δεν εφαρμόζει τον κανόνα μηχανικά όταν οι πραγματικές συνθήκες κάνουν σαφώς ευκολότερη την όπισθεν για το όχημα που ανεβαίνει.
Λαμβάνονται υπόψη οι συνθήκες κυκλοφορίας, η διαμόρφωση και η κατάσταση του δρόμου, αλλά και το μεταφερόμενο φορτίο. Για παράδειγμα, αν ο ανερχόμενος βρίσκεται ελάχιστα μέτρα μετά από μια εσοχή στην οποία μπορεί εύκολα να επιστρέψει, ενώ ο κατερχόμενος θα πρέπει να κάνει μεγάλη και δύσκολη όπισθεν, μπορεί να υποχρεωθεί να κάνει πίσω ο ανερχόμενος.
Άρα το «πάντα κάνει πίσω αυτός που κατεβαίνει» δεν είναι σωστό. Είναι ο βασικός κανόνας για οχήματα ίδιας κατηγορίας, όχι κανόνας χωρίς εξαίρεση.
Αν οι πραγματικές συνθήκες κάνουν ευκολότερη την όπισθεν του ανερχόμενου, ο ΚΟΚ επιτρέπει να αντιστραφεί ο βασικός κανόνας.
Φορτηγό, βαρύ όχημα και λεωφορείο αλλάζουν τη σειρά
Τα πράγματα αλλάζουν όταν δεν συναντιούνται δύο οχήματα της ίδιας κατηγορίας. Ο ΚΟΚ προβλέπει συγκεκριμένη σειρά προτεραιότητας όταν απαιτείται οπισθοδρόμηση. Ο συνδυασμός οχημάτων, δηλαδή ο φορτηγά με ρυμουλκούμενα, έχουν προτεραιότητα έναντι των άλλων οχημάτων, τα βαρέα έναντι των ελαφρών και τα λεωφορεία έναντι των φορτηγών.
Αυτό όμως δεν πρέπει να μεταφράζεται αυθαίρετα σε «το πιο βαρύ ΙΧ περνά πρώτο». Δεν προκύπτει από τη διάταξη ότι ένα μεγάλο SUV αποκτά αυτόματα προτεραιότητα απέναντι σε ένα μικρό επιβατικό μόνο επειδή ζυγίζει περισσότερο. Στα δύο συνηθισμένα ΙΧ της ίδιας κατηγορίας επιστρέφουμε στον κανόνα του ανερχόμενου και του κατερχόμενου, μαζί με την εξαίρεση της ευκολότερης οπισθοπορείας.
Δεν «ζυγίζουμε» δύο επιβατικά για να αποφασίσουμε ποιο θα περάσει πρώτο.
Τι αλλάζει και ποιο είναι το πρόστιμο
Προσοχή και σε κάτι ακόμη. Άλλο «οδός μεγάλης κλίσης» και άλλο ένας δρόμος που είναι απλώς τόσο στενός ώστε δύο οχήματα να μην μπορούν να διασταυρωθούν. Στη δεύτερη περίπτωση, όταν τα οχήματα είναι της ίδιας κατηγορίας, υποχρεούται να κάνει όπισθεν εκείνος που μπορεί ευκολότερα με βάση τις κυκλοφοριακές συνθήκες.
Αν υπάρχει σήμανση ακολουθείται φυσικά η προτεραιότητα που ορίζει η πινακίδα. Η παραβίαση του άρθρου 22 κατατάσσεται στην κατηγορία Ε1-Α, με πρόστιμο 30 ευρώ. Η μη συμμόρφωση όμως με τις πινακίδες κυκλοφορίας είναι Ε1-Β, δηλαδή, 30 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 10 ημέρες.
Τέλος, η όπισθεν στον δρόμο γενικά απαγορεύεται, όμως το άρθρο 26 του ΚΟΚ προβλέπει ρητά εξαίρεση όταν η προς τα εμπρός κίνηση είναι αδύνατη. Αυτό ακριβώς μπορεί να συμβεί όταν δύο οχήματα έχουν «κλειδώσει» μεταξύ τους σε έναν στενό δρόμο και ο ένας πρέπει να επιστρέψει προς τα πίσω για να αποκατασταθεί η κυκλοφορία.
Άλλος κανόνας ισχύει στη μεγάλη κλίση, άλλος στην απλή στενότητα, ενώ οι πινακίδες υπερισχύουν όταν υπάρχουν.