AutoΤρίτη
Πολυτεχνείο: Η Mercedes που πάτησε το τανκ και τα αυτοκίνητα του 1973
Άρθρα

Πολυτεχνείο: Η Mercedes που πάτησε το τανκ και τα αυτοκίνητα του 1973

Η Mercedes που βρισκόταν πίσω από την πύλη του Πολυτεχνείου συνεθλίβη από το τανκ στις 17 Νοεμβρίου 1973.
Τι γνωρίζουμε για το αυτοκίνητο που, σύμφωνα με μαρτυρία, ανήκε σε πρύτανη και τι απέγινε μετά την εισβολή;
Τα οχήματα που έγιναν οδοφράγματα και οι μάρκες αυτοκινήτων που κυκλοφορούσαν τότε στην Ελλάδα.

Τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου 1973, όταν το άρμα μάχης γκρέμισε την κεντρική πύλη του Πολυτεχνείου, σπέρνοντας τον τρόμο και τον θάνατο, παρέσυρε και μία Mercedes που βρισκόταν πίσω από τα κάγκελα. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του φωτορεπόρτερ Αριστοτέλη Σαρρηκώστα, το αυτοκίνητο ανήκε σε πρύτανη και είχε τοποθετηθεί εκεί ως οδόφραγμα. Η ιστορία του αποτελεί μία λιγότερο γνωστή πλευρά της εξέγερσης κατά της δικτατορίας. Δεν ήταν, όμως, το μοναδικό όχημα που συνδέθηκε με εκείνες τις ημέρες. Αυτοκίνητα, λεωφορεία και τρόλεϊ χρησιμοποιήθηκαν σε οδοφράγματα, σε μια εποχή που οι ελληνικοί δρόμοι είχαν αρχίσει να γεμίζουν με Fiat, Ford, Toyota και Datsun.

Αν σκέφτεσαι αυτοκίνητο

Τι ισχύει με μία ματιά
  • • Η Mercedes βρισκόταν πίσω από την κεντρική πύλη και συνεθλίβη κατά την εισβολή του άρματος.
  • • Σύμφωνα με τον φωτορεπόρτερ Αριστοτέλη Σαρρηκώστα, το αυτοκίνητο ανήκε σε πρύτανη.
  • • Δεν έχει επιβεβαιωθεί το ακριβές μοντέλο της Mercedes (W110) ούτε η μετέπειτα τύχη της.
  • • Ι.Χ., λεωφορεία και τρόλεϊ χρησιμοποιήθηκαν σε οδοφράγματα κατά την εξέγερση.
  • • Το 1973 ταξινομήθηκαν στην Ελλάδα 38.043 νέα επιβατικά αυτοκίνητα, ενώ συνολικά κυκλοφορούσαν 346.733 επιβατικά, μαζί με τα ταξί.
Ήρθε η ώρα για service ή για κάποια επισκευή; Μάθε πόσο κοστίζει για το δικό σου αυτοκίνητο.
ΠΑΡΕ 3 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ
01
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ MERCEDES

Η Mercedes του πρύτανη που βρέθηκε πίσω από την πύλη του Πολυτεχνείου

Μία Mercedes W110 ήταν τοποθετημένη πίσω από την κεντρική πύλη του Πολυτεχνείου, όταν τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου 1973 το άρμα μάχης ετοιμαζόταν να εισβάλει στον χώρο. Το αυτοκίνητο φαίνεται πως χρησιμοποιήθηκε από τους φοιτητές ως πρόσθετο εμπόδιο πίσω από τα σιδερένια κάγκελα.

Ο φωτορεπόρτερ, Αριστοτέλης Σαρρηκώστας, που κατέγραψε την ιστορική εισβολή, έχει αναφέρει ότι επρόκειτο για Mercedes κάποιου πρύτανη. Ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα ποιος ήταν ο ιδιοκτήτης της ούτε με ποιον ακριβώς τρόπο βρέθηκε το αυτοκίνητο στο συγκεκριμένο σημείο.

Περίπου στις 3 τα ξημερώματα, το άρμα μάχης κινήθηκε εναντίον της πύλης. Σύμφωνα με την περιγραφή του Σαρρηκώστα, παρέσυρε τη σιδερένια κατασκευή και τη Mercedes, σπρώχνοντας το αυτοκίνητο περίπου 15 μέτρα μέσα στο προαύλιο και συνθλίβοντάς το.

Η καταστροφή του αυτοκινήτου ήταν μέρος της βίαιης και θανατηφόρας εισβολής, με την οποία στρατός και αστυνομία κατέστειλαν την εξέγερση.

Τι κρατάς
Η Mercedes χρησιμοποιήθηκε ως εμπόδιο πίσω από την πύλη και συνεθλίβη από το άρμα.
02
ΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ

Τι απέγινε η Mercedes και τι αποκαλύπτουν οι φωτογραφίες;

Οι φωτογραφίες της εισβολής αποτελούν πολύτιμα ιστορικά ντοκουμέντα. Ο Αριστοτέλης Σαρρηκώστας βρισκόταν απέναντι από το Πολυτεχνείο, κοντά στη διασταύρωση Πατησίων και Στουρνάρη, και απαθανάτισε το άρμα λίγο πριν και κατά την επίθεσή του στην πύλη.

Η μαρτυρία του περιγράφει την καταστροφή της Mercedes. Παράλληλα, το φωτογραφικό αρχείο της ΕΡΤ περιλαμβάνει εικόνες από τις ημέρες της εξέγερσης, στις οποίες διακρίνονται αυτοκίνητα πίσω από πύλες του Πολυτεχνείου και ακινητοποιημένα οχήματα στην Πατησίων.

Μέχρι και σήμερα δεν υπάρχουν επαρκή τεκμήρια για να προσδιορίσουμε με ασφάλεια το ακριβές μοντέλο της Mercedes, ωστόσο όλα δείχνουν πως πρόκειται για μία Mercedes W110, ενώ δίπλα της υπήρχε και μία ακόμα Mercedes W114.

Άγνωστη παραμένει και η μετέπειτα τύχη της. Δεν έχει εντοπιστεί επιβεβαιωμένο στοιχείο για το πότε απομακρύνθηκε, πού μεταφέρθηκε ή αν διασώθηκε κάποιο τμήμα της.

Τι κρατάς
Γνωρίζουμε από αυτόπτη μαρτυρία ότι η Mercedes καταστράφηκε κατά την εισβολή. Το ακριβές μοντέλο και η μετέπειτα τύχη της παραμένουν άγνωστα.
03
ΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ

Τα αυτοκίνητα που έγιναν οδοφράγματα στο Πολυτεχνείο

Η Mercedes δεν ήταν το μοναδικό όχημα που χρησιμοποιήθηκε ως εμπόδιο εκείνες τις ημέρες. Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης, διαδηλωτές αξιοποίησαν αυτοκίνητα και μέσα μαζικής μεταφοράς για να δημιουργήσουν οδοφράγματα και να περιορίσουν την πρόσβαση των δυνάμεων καταστολής.

Στην Πατησίων, μπροστά από το Πολυτεχνείο, ιστορικές φωτογραφίες καταγράφουν ακινητοποιημένα τρόλεϊ. Το αρχείο της ΕΡΤ περιλαμβάνει χαρακτηριστική εικόνα από τις 15 Νοεμβρίου, όταν πλήθος σταμάτησε τρόλεϊ της γραμμής 3, Πατήσια–Ερυθρός Σταυρός.

Φωτογραφικά ντοκουμέντα καταγράφουν επίσης λεωφορεία και τρόλεϊ τοποθετημένα εγκάρσια στην Πατησίων. Οδοφράγματα δημιουργήθηκαν και σε άλλους δρόμους της Αθήνας, όπως στη Σολωμού και στη διασταύρωση Πατησίων με Καποδιστρίου.

Τι κρατάς
Αυτοκίνητα, λεωφορεία και τρόλεϊ χρησιμοποιήθηκαν σε αποκλεισμούς δρόμων και οδοφράγματα, ιδιαίτερα γύρω από την Πατησίων.
04
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ 1973

Τι αυτοκίνητα οδηγούσαν οι Έλληνες το 1973;

Το 1973 η ελληνική αγορά αυτοκινήτου βρισκόταν σε περίοδο σημαντικής ανάπτυξης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Συνδέσμου Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων (ΣΕΑΑ), εκείνη τη χρονιά ταξινομήθηκαν 38.043 νέα επιβατικά και 15.746 ελαφρά επαγγελματικά οχήματα.

Αυτοί οι αριθμοί αφορούν τις νέες ταξινομήσεις, όχι το σύνολο των αυτοκινήτων που κυκλοφορούσαν. Σύμφωνα με στοιχεία της τότε ΕΣΥΕ, που δημοσιεύονται από την Τράπεζα της Ελλάδος, το 1973 υπήρχαν 346.733 επιβατικά μαζί με τα ταξί, ενώ τα συνολικά αυτοκίνητα, εξαιρουμένων των μοτοσικλετών, έφταναν τα 509.482.

Η αύξηση ήταν εντυπωσιακή. Tο 1954 κυκλοφορούσαν μόλις 12.892 επιβατικά αυτοκίνητα, δηλαδή περίπου 27 φορές λιγότερα.

Στους ελληνικούς δρόμους συναντούσε κανείς μοντέλα της εποχής όπως τα Fiat 127 (φωτό) και 128, Ford Escort και Cortina, Volkswagen Beetle (Σκαραβαίος), Opel Kadett, Ascona και Rekord. Παρουσία είχαν επίσης οι Toyota, Datsun, Skoda, Lada, Dacia και Zastava, με αυτοκίνητα που χαρακτήρισαν εκείνες τις δεκαετίες.

Η Toyota είχε ξεκινήσει την παρουσία της στην Ελλάδα ήδη από τη δεκαετία του 1960, με μοντέλα όπως τα Corolla και Crown. Αντίστοιχα, η Datsun είχε εισαγάγει το 1200 το 1971 και το 100A το 1973. Η Fiat εμφανίζεται πρώτη σε ιστορικές καταγραφές της αγοράς του 1973.

Τι κρατάς
Το 1973 κυκλοφορούσαν στην Ελλάδα σχεδόν 347.000 επιβατικά αυτοκίνητα. Η αγορά μεγάλωνε γρήγορα, με ευρωπαϊκές, ιαπωνικές και ανατολικοευρωπαϊκές μάρκες να συνυπάρχουν στους δρόμους.

Συνέχισε την ενημέρωση