Τι σημαίνει το μικρό βελάκι δίπλα στην αντλία βενζίνης;

Ο κανόνας είναι τόσο απλός, ώστε από τη στιγμή που θα τον μάθεις δύσκολα θα τον ξεχάσεις. Βέλος προς τα αριστερά, το πορτάκι του ρεζερβουάρ βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του αυτοκινήτου. Βέλος προς τα δεξιά, βρίσκεται στη δεξιά πλευρά.

Δεν πρόκειται για κάποιο «κόλπο» που ανακάλυψαν οι οδηγοί, αλλά για λειτουργία που εξηγούν επίσημα οι ίδιοι οι κατασκευαστές. Η Ford, για παράδειγμα, αναφέρει στα εγχειρίδιά της ότι το βέλος δίπλα στο σύμβολο της αντλίας δείχνει σε ποια πλευρά του οχήματος βρίσκεται το πορτάκι πλήρωσης καυσίμου.

Η χρησιμότητά του φαίνεται κυρίως όταν δεν οδηγείς το δικό σου αυτοκίνητο. Ένα ενοικιαζόμενο όχημα στις διακοπές, το εταιρικό αυτοκίνητο ενός συναδέλφου ή ένα αυτοκίνητο που πήρες προσωρινά από φίλο είναι κλασικές περιπτώσεις όπου μπορεί να φτάσεις στο πρατήριο χωρίς να έχεις ιδέα σε ποια πλευρά βρίσκεται η τάπα.

Αντί λοιπόν να ανοίγεις την πόρτα, να κατεβαίνεις για να κοιτάξεις ή να κάνεις κύκλο γύρω από την αντλία, μια ματιά στο καντράν αρκεί.

Η ιστορία πίσω από το μικρό βέλος είναι ίσως πιο ενδιαφέρουσα από το ίδιο το σύμβολο. Τον Απρίλιο του 1986, ο Jim Moylan, εργαζόμενος της Ford, οδηγούσε ένα αυτοκίνητο από τον εταιρικό στόλο. Χρειάστηκε να σταματήσει για καύσιμο, όμως δεν γνώριζε από ποια πλευρά βρισκόταν η τάπα. Πλησίασε την αντλία από τη λάθος μεριά και, καθώς έβρεχε, αναγκάστηκε να μετακινήσει το αυτοκίνητο με αποτέλεσμα να γίνει.... μούσκεμα.

Ήταν ένα πολύ μικρό καθημερινό πρόβλημα, αλλά ο Moylan είδε σε αυτό μια πολύ απλή λύση. Όταν επέστρεψε στο γραφείο του, συνέταξε πρόταση προς τη Ford ώστε να υπάρχει κοντά στον δείκτη καυσίμου μια ένδειξη που θα ενημερώνει τον οδηγό από ποια πλευρά βρίσκεται το στόμιο πλήρωσης. Σύμφωνα με την ιστορική αναδρομή της Ford, η ιδέα άρχισε να εμφανίζεται σε αυτοκίνητα της εταιρείας από το 1989.

Και εδώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια. Οι ιστορικές πηγές δεν συμφωνούν απόλυτα για το ποιο ήταν το πρώτο μοντέλο που χρησιμοποίησε το βέλος. Κάποιες πηγές αναφέρουν ως πρώτες εφαρμογές στα Ford Escort και Mercury Tracer του 1989, με Thunderbird και Mercury Cougar να ακολουθούν. Άλλες πηγές όπως, η Wall Street Journal, αναφέρουν την εφαρμογή του συστήματος στο Ford Thunderbird του 1989. Γι' αυτό ασφαλέστερο είναι να πούμε ότι η Ford άρχισε να χρησιμοποιεί το σύμβολο στα μοντέλα της από το 1989, χωρίς να αποδώσουμε με απόλυτη βεβαιότητα τον τίτλο του «πρώτου» σε ένα συγκεκριμένο αυτοκίνητο. Άλλωστε δεν έχει και πολύ μεγάλη σημασία.

Το εντυπωσιακό είναι πόσο μικρή ήταν η αλλαγή. Δεν χρειάστηκε νέος μηχανισμός, ηλεκτρονικό σύστημα ή πολύπλοκος αισθητήρας. Ένα απλό γραφικό δίπλα στον δείκτη καυσίμου έλυνε μια απορία που είχαν εκατομμύρια οδηγοί! Γι' αυτό η ιδέα εξαπλώθηκε σταδιακά και σε άλλους κατασκευαστές.

Το μικρό βέλος έχει μία και μόνο δουλειά: να δείξει την πλευρά του αυτοκινήτου όπου βρίσκεται η τάπα. Δεν σου λέει ότι το αυτοκίνητο παίρνει βενζίνη επειδή το εικονίδιο μοιάζει με αντλία βενζίνης. Δεν σου λέει diesel. Δεν αποτελεί ένδειξη για τον αριθμό οκτανίων, ούτε για το ποιο πιστόλι πρέπει να χρησιμοποιήσεις στο πρατήριο. Για το σωστό καύσιμο ακολουθείς τις προδιαγραφές του αυτοκινήτου και τις ενδείξεις που βρίσκονται στο εγχειρίδιο ή συνήθως κοντά ή μέσα στο πορτάκι του ρεζερβουάρ.

Υπάρχει όμως και ένας δεύτερος μύθος που κυκλοφορεί εδώ και χρόνια. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι, όταν δεν υπάρχει βελάκι, μπορείς να κοιτάξεις σε ποια πλευρά του εικονιδίου της αντλίας βρίσκεται ζωγραφισμένο το λάστιχο ή το πιστόλι. Αν είναι δεξιά, υποτίθεται ότι η τάπα είναι δεξιά και αντίστοιχα για την αριστερή πλευρά. Αυτό δεν αποτελεί αξιόπιστο κανόνα. Η γραφιστική μορφή του συμβόλου της αντλίας δεν δημιουργήθηκε ως τυποποιημένος δείκτης για τη θέση της τάπας. Σε κάποια αυτοκίνητα μπορεί πράγματι να συμπίπτει. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η αντιστοιχία ισχύει γενικά.

Άρα, αν βλέπεις πραγματικό βέλος, μπορείς να το χρησιμοποιήσεις. Αν υπάρχει μόνο το σκίτσο της αντλίας χωρίς βέλος, δεν είναι ασφαλές να συμπεράνεις την πλευρά από το πού έχει σχεδιαστεί το λάστιχο.

Υπάρχει και μια ακόμα χρήσιμη διάκριση. Σε ορισμένα σύγχρονα αυτοκίνητα, ειδικά σε εξηλεκτρισμένα μοντέλα, μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές ενδείξεις για το στόμιο καυσίμου και τη θύρα φόρτισης. Το ίδιο βασικό σκεπτικό παραμένει. Το σχετικό βέλος αφορά τη θέση της αντίστοιχης θύρας, όχι το είδος της ενέργειας από μόνο του.

Εδώ προκύπτει η επόμενη λογική απορία. Γιατί δεν αποφάσισαν απλώς όλοι οι κατασκευαστές να βάζουν την τάπα στην ίδια πλευρά; Γιατί δεν υπάρχει ένας παγκόσμιος κανόνας που να επιβάλλει ότι όλα τα αυτοκίνητα πρέπει να έχουν το στόμιο καυσίμου δεξιά ή αριστερά. Η επιλογή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σχεδίαση και την αρχιτεκτονική κάθε μοντέλου.

Το ρεζερβουάρ συνήθως βρίσκεται χαμηλά και προς το πίσω μέρος του αυτοκινήτου. Οι μηχανικοί πρέπει όμως να βρουν και την κατάλληλη διαδρομή για τον σωλήνα που ενώνει το εξωτερικό στόμιο με το ρεζερβουάρ. Στο ίδιο σημείο υπάρχουν ήδη πολλά άλλα εξαρτήματα και περιορισμοί. Ανάρτηση, εξάτμιση, δομικά μέρη του αμαξώματος, σημεία προστασίας σε σύγκρουση και γενικά όλος ο διαθέσιμος χώρος κάτω από το αυτοκίνητο. Αν στη μία πλευρά υπάρχει καθαρότερη και ασφαλέστερη διαδρομή για τον σωλήνα πλήρωσης, αυτή μπορεί να επηρεάσει την τελική επιλογή των μηχανικών.

Υπάρχουν επίσης ιστορικές τάσεις ανά κατασκευαστή και αγορά. Κάποιες ιαπωνικές μάρκες εμφανίζουν συχνότερα το στόμιο στην αριστερή πλευρά, ενώ αρκετά γερμανικά μοντέλα το έχουν δεξιά. Όμως ούτε αυτό αποτελεί απόλυτο κανόνα, καθώς οι ίδιες πλατφόρμες χρησιμοποιούνται σήμερα σε πολλές χώρες, με διαφορετική θέση τιμονιού και διαφορετικές απαιτήσεις. Αυτό εξηγεί τελικά γιατί το βελάκι είναι τόσο χρήσιμο. Δεν χρειάζεται ο οδηγός να γνωρίζει ποια χώρα σχεδίασε το αυτοκίνητο, ποια πλατφόρμα χρησιμοποιεί ή τι συνηθίζει η συγκεκριμένη μάρκα. Η απάντηση βρίσκεται ήδη πάνω στο καντράν.

Μάλιστα, η αξία αυτού του μικρού συμβόλου ίσως φαίνεται περισσότερο σήμερα από ό,τι πριν από δεκαετίες. Οι οδηγοί αλλάζουν αυτοκίνητα πιο συχνά, χρησιμοποιούν ενοικιαζόμενα, εταιρικά οχήματα, αυτοκίνητα car sharing ή οδηγούν διαφορετικά μοντέλα μέσα στην ίδια οικογένεια. Το να θυμάσαι πού βρίσκεται η τάπα σε καθένα από αυτά δεν έχει κανένα νόημα όταν υπάρχει ένα βελάκι που το λύνει σε ένα δευτερόλεπτο.

Την επόμενη φορά λοιπόν που θα μπεις σε άγνωστο αυτοκίνητο και θα χρειαστεί να σταματήσεις για καύσιμο, δεν χρειάζεται να μαντέψεις. Κοίτα δίπλα στο σύμβολο της αντλίας. Το μικρό βέλος είναι εκεί για να σου πει ακριβώς με ποια μεριά πρέπει να πλευρίσεις την αντλία!