Ξέρεις ότι υπάρχουν τούνελ που «ακούνε»;
Οι σημερινές σήραγγες αποκτούν «αυτιά» που εντοπίζουν ατυχήματα ή έκτακτα περιστατικά.
Αν τρακάρεις, μέσα σε 1 δευτερόλεπτο, βαράνε συναγερμό στο κέντρο ελέγχου για να έρθει βοήθεια.
Το σύστημα AKUT αναγνωρίζει ήχους όπως το σκασμένο λάστιχο, ενώ μπορεί να αναγνωρίζει ακόμα και την ανθρώπινη φωνή, όταν απαιτείται.
Μια σήραγγα δεν είναι απλώς ένας δρόμος μέσα σε ένα βουνό. Είναι ένα κλειστό περιβάλλον όπου ένα ατύχημα μπορεί να εξελιχθεί πολύ γρήγορα και η καθυστέρηση λίγων δευτερολέπτων να κάνει τη διαφορά. Για αυτόν τον λόγο, οι σύγχρονες σήραγγες αποκτούν νέα συστήματα ασφαλείας που δεν βασίζονται μόνο στην εικόνα των καμερών, αλλά μπορούν να «ακούσουν» τι συμβαίνει. Το AKUT είναι ένα από αυτά και χρησιμοποιεί μικρόφωνα για να εντοπίζει ασυνήθιστα συμβάντα, να ενημερώνει το κέντρο διαχείρισης και να βοηθά τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης να φτάσουν γρηγορότερα στο σωστό σημείο.
Το σύστημα AKUT έχει ήδη εφαρμοστεί σε περισσότερες από 30 σήραγγες στην Αυστρία, ενώ χρησιμοποιείται επίσης σε Ηνωμένο Βασίλειο και Τσεχία.
Αν σκέφτεσαι αυτοκίνητο
- • Το AKUT χρησιμοποιεί μικρόφωνα και έξυπνη ανάλυση ήχου AI μέσα στη σήραγγα.
- • Μπορεί να εντοπίσει απότομες αλλαγές στον ήχο που συνδέονται με έκτακτα περιστατικά, όπως τρακάρισμα ή ακόμα και σκάσιμο ελαστικού.
- • Η πληροφορία φτάνει στο κέντρο ελέγχου ώστε να ενεργοποιηθούν διαδικασίες ασφαλείας.
- • Ο ήχος λειτουργεί συμπληρωματικά στις κάμερες και στα υπόλοιπα συστήματα παρακολούθησης.
- • Στόχος είναι η ταχύτερη αντίδραση μετά από ένα συμβάν.
Μπορεί να ξεχωρίσει ακόμα και ένα σκασμένο λάστιχο μέσα σε χιλιάδες άλλους ήχους

Τα μικρόφωνα του AKUT στέλνουν συνεχώς τον ήχο σε ένα hi-tech σύστημα ανάλυσης. Εκεί, ειδικό λογισμικό εξετάζει το ηχητικό σήμα σε πραγματικό χρόνο και προσπαθεί να το κατατάξει σε γνωστές κατηγορίες. Με απλά λόγια, το σύστημα έχει «μάθει» πώς ακούγεται η φυσιολογική κίνηση μέσα στη σήραγγα και πώς διαφέρει από έναν απότομο, ασυνήθιστο ήχο.
Υπάρχει όμως και μια πολύ σημαντική λεπτομέρεια. Δεν αρκεί να ξέρει το AKUT ότι κάπου μέσα σε μια μεγάλη σήραγγα ακούστηκε κάτι. Πρέπει να ξέρει και πού έγινε.
Γι' αυτό χρησιμοποιείται το μικρόφωνο που βρίσκεται πιο κοντά στο περιστατικό για να προσδιοριστεί το συγκεκριμένο τμήμα της σήραγγας. Η εταιρεία Joanneum Research, η οποία έχει αναπτύξει το σύστημα, αναφέρει ότι τα μικρόφωνα τοποθετούνται περίπου ανά 100 μέτρα, ενώ στο δίκτυο της ASFINAG, του οργανισμού που διαχειρίζεται το αυστριακό δίκτυο αυτοκινητοδρόμων, η επίσημη περιγραφή κάνει λόγο για απόσταση περίπου 125 μέτρων.
Και δεν πρόκειται για μια μικρή πειραματική εγκατάσταση. Η Joanneum Research αναφέρει ότι περισσότερα από 2.600 μικρόφωνα βρίσκονται σήμερα σε 24ωρη λειτουργία σε σήραγγες.
Δεν αρκεί να αναγνωριστεί ο περίεργος ήχος. Το σύστημα πρέπει ταυτόχρονα να βρει και το σημείο από το οποίο προήλθε.
Τρακάρεις ή σκάει το λάστιχο σε τούνελ; Σε 1 δευτερόλεπτο φτάνει σήμα βοήθειας

Ας υποθέσουμε ότι ένα αυτοκίνητο κινείται μέσα σε ένα τούνελ και ξαφνικά σκάει ένα ελαστικό. Ακούγεται ο απότομος θόρυβος και το κοντινότερο μικρόφωνο τον καταγράφει. Το σύστημα αναλύει τον ήχο, τον χαρακτηρίζει ως ασυνήθιστο και εντοπίζει σε ποιο τμήμα της σήραγγας συνέβη. Όλα αυτά σε χρόνο περίπου 1 δευτερολέπτου.
Από εκεί και πέρα αναλαμβάνει δράση ο χειριστής, ο οποίος όμως δεν χρειάζεται να αρχίσει να ψάχνει ανάμεσα στις πολλές κάμερες του τούνελ για το πού έχει γίνει το ατύχημα. Στις εγκαταστάσεις της ASFINAG τα ειδικά μικρόφωνα βρίσκονται δίπλα σε κάμερες. Όταν λοιπόν ένα μικρόφωνο ενεργοποιήσει τον συναγερμό, η εικόνα της αντίστοιχης κάμερας εμφανίζεται αυτόματα στο κέντρο ελέγχου.
Έτσι, ο άνθρωπος που παρακολουθεί τη σήραγγα μπορεί αμέσως να δει τι πραγματικά έχει συμβεί. Ένα σκασμένο λάστιχο μπορεί να μην έχει προκαλέσει κανένα άλλο πρόβλημα. Ένας παρόμοιος δυνατός ήχος όμως μπορεί να προέρχεται από σύγκρουση ή από όχημα που έχει ακινητοποιηθεί σε επικίνδυνο σημείο.
Η σειρά λοιπόν είναι πολύ απλή: Ήχος, αναγνώριση, εντοπισμός σημείου, συναγερμός, αυτόματη εμφάνιση της σωστής κάμερας, έλεγχος από τον χειριστή.
Αυτό είναι και το μεγάλο πλεονέκτημα του συστήματος. Δεν αντικαθιστά τον άνθρωπο ούτε αποφασίζει μόνο του τι ακριβώς πρέπει να γίνει. Τον οδηγεί όμως αμέσως στο σημείο που χρειάζεται την προσοχή του.
Το σημαντικό δεν είναι μόνο ότι το τούνελ «ακούει». Είναι ότι χρησιμοποιεί τον ήχο για να δείξει αμέσως στον χειριστή πού πρέπει να κοιτάξει.
Μόλις εντοπιστεί πρόβλημα, η σήραγγα μπορεί ακόμα και να «σταματήσει» την είσοδο νέων οχημάτων

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα μετά από ένα ατύχημα μέσα σε τούνελ είναι η πιθανότητα δεύτερου συμβάντος. Ένα όχημα που έχει ακινητοποιηθεί σε κάποια λωρίδα, ένα τρακάρισμα ή ένα εμπόδιο στον δρόμο μπορεί να μην γίνει αντιληπτό έγκαιρα από τους οδηγούς που ακολουθούν.
Όταν το κέντρο ελέγχου ενημερωθεί για ένα περιστατικό, μπορούν να ενεργοποιηθούν τα συστήματα διαχείρισης της σήραγγας. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι φωτεινές ενδείξεις στις εισόδους, όπως τα κόκκινα φανάρια, ώστε να αποτραπεί η είσοδος νέων οχημάτων σε ένα σημείο όπου υπάρχει κίνδυνος.
Παράλληλα, οι διαχειριστές μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα διαθέσιμα συστήματα παρακολούθησης για να αξιολογήσουν την κατάσταση και να οργανώσουν την επέμβαση.
Η τεχνολογία δεν βοηθά μόνο το όχημα που είχε το πρόβλημα, αλλά μειώνει και τον κίνδυνο για όσους ακολουθούν.
Ακόμη και μέσα στον καπνό, όπου οι κάμερες «λυγίζουν», τα μικρόφωνα μπορούν να εντοπίσουν ανθρώπους
Σε ένα σοβαρό τροχαίο μέσα σε σήραγγα, ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για τις ομάδες διάσωσης μπορεί να είναι η περιορισμένη ορατότητα. Καπνός, φωτιά ή σκόνη μπορούν να κάνουν δύσκολη την αξιολόγηση της κατάστασης μόνο από τις κάμερες, ακόμα και αν το σύστημα AKUT ενεργοποιήσει τις κατάλληλες.
Σε αυτές τις συνθήκες, η ακουστική πληροφορία μπορεί να προσφέρει ένα επιπλέον επίπεδο ενημέρωσης. Τα μικρόφωνα, μέσα σε όλους τους ήχους, μπορούν να καταγράψουν και τις φωνές ή τις κραυγές ανθρώπων που βρίσκονται μέσα στη σήραγγα, βοηθώντας στον εντοπισμό των συγκεκριμένων σημείων όπου υπάρχει ανάγκη. Η λειτουργία αυτή ονομάζεται Voice-Scan.
Σε κάθε περίπτωση, η τεχνολογία αυτή δεν αντικαθιστά τις κάμερες ή την ανθρώπινη επέμβαση, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά.
Όταν η κάμερα δεν μπορεί να δει καθαρά, ο ήχος μπορεί να δώσει μια δεύτερη ένδειξη για το τι συμβαίνει. Σε κάθε περίπτωση, οι κάμερες είναι και αυτές μέρος του συστήματος, όπως φυσικά και το ανθρώπινο στοιχείο στην αίθουσα επιχειρήσεων.
- • Το AKUT μπορεί να αναγνωρίσει ασυνήθιστους ήχους μέσα στη σήραγγα.
- • Ο εντοπισμός ενός συμβάντος μπορεί να γίνει σε περίπου 1 δευτερόλεπτο.
- • Το σύστημα οδηγεί τον χειριστή αυτόματα στην κάμερα που βρίσκεται κοντά στο περιστατικό.
- • Σε καπνό ή περιορισμένη ορατότητα, το Voice-Scan μπορεί να εντοπίσει ανθρώπινες φωνές.
- • Το AKUT δεν αντικαθιστά τις κάμερες ή τον άνθρωπο, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά.