Σε σταματά η Τροχαία: Μπορούν να σου ζητήσουν να ανοίξεις το κινητό;
Τι δικαιούται να ελέγξει η Τροχαία και πού σταματούν οι εξουσίες της.
Τι συμβαίνει όταν δείχνεις το ψηφιακό δίπλωμα μέσω Gov.gr Wallet.
Πότε επιτρέπεται έρευνα στο κινητό και τι γίνεται αν αρνηθείς να δώσεις το PIN.
Σε σταματά η Τροχαία για έναν συνηθισμένο έλεγχο και σου ζητά να ανοίξεις το κινητό. Είσαι υποχρεωμένος να το ξεκλειδώσεις; Μπορεί ο αστυνομικός να ελέγξει τα μηνύματα, τις φωτογραφίες ή τις εφαρμογές σου; Η απάντηση εξαρτάται από τον λόγο του ελέγχου. Άλλο πράγμα είναι να δείξεις το ψηφιακό δίπλωμά σου και άλλο να επιτρέψεις πρόσβαση στα προσωπικά σου δεδομένα. Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τον οδηγό, ενώ η έρευνα μιας ηλεκτρονικής συσκευής υπάγεται σε διαφορετικούς νομικούς κανόνες. Δες τι ισχύει στην πράξη, πότε μπορεί να κατασχεθεί το κινητό και ποια είναι τα δικαιώματά σου.
Αν σκέφτεσαι αυτοκίνητο
- • Απλός έλεγχος: Η Τροχαία δεν αποκτά αυτομάτως δικαίωμα να ψάξει το κινητό σου.
- • Ψηφιακό δίπλωμα: Μπορείς να το επιδείξεις μέσω Gov.gr Wallet, χωρίς να δώσεις πρόσβαση στις εφαρμογές σου.
- • Μηνύματα και φωτογραφίες: Η πρόσβαση απαιτεί ειδική νόμιμη βάση και τις προβλεπόμενες εγγυήσεις.
- • Κατάσχεση: Είναι δυνατή στο πλαίσιο νόμιμης ποινικής διαδικασίας, υπό προϋποθέσεις.
- • Κωδικός PIN: Δεν υπάρχει γενική υποχρέωση αποκάλυψής του για έναν συνηθισμένο τροχονομικό έλεγχο.
Σε σταματά η Τροχαία: Μπορεί να σου ζητήσει να ανοίξεις το κινητό;
Σε έναν συνηθισμένο τροχονομικό έλεγχο, ο αστυνομικός μπορεί να ζητήσει το δίπλωμα οδήγησης, την άδεια κυκλοφορίας, το αποδεικτικό ασφάλισης και τα υπόλοιπα έγγραφα που προβλέπει το άρθρο 103 του ΚΟΚ (ν. 5209/2025).
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορεί να σου ζητήσει να ξεκλειδώσεις το κινητό για να διαβάσει συνομιλίες, να δει φωτογραφίες ή να περιηγηθεί στις εφαρμογές σου. Ο έλεγχος των εγγράφων δεν αποτελεί από μόνος του εξουσιοδότηση για έρευνα προσωπικών δεδομένων.
Ακόμη κι αν ο αστυνομικός υποψιάζεται ότι χρησιμοποιούσες το κινητό κατά την οδήγηση, αυτό δεν του δίνει αυτομάτως δικαίωμα να ελέγξει το ιστορικό των μηνυμάτων σου.
Η Τροχαία ελέγχει τα έγγραφα και τις παραβάσεις, αλλά ένας απλός τροχονομικός έλεγχος δεν δικαιολογεί αυθαίρετη έρευνα του κινητού.
Δείχνεις το δίπλωμα από το κινητό: Τι μπορεί να δει ο αστυνομικός;
Το Gov.gr Wallet είναι η επίσημη εφαρμογή που επιτρέπει να έχεις την άδεια οδήγησης και την ταυτότητά σου ψηφιακά στο κινητό. Τα συγκεκριμένα ψηφιακά έγγραφα έχουν την ίδια νομική ισχύ με τα αντίστοιχα φυσικά, για χρήση εντός Ελλάδας.
Κατά τον έλεγχο, εμφανίζεις το δίπλωμα στην εφαρμογή. Ο αστυνομικός σαρώνει τον κωδικό QR με τη δική του συσκευή, εσύ εγκρίνεις τον έλεγχο και εμφανίζεται ένας εξαψήφιος κωδικός επιβεβαίωσης. Αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία, μπορεί να δει τα στοιχεία του ψηφιακού εγγράφου.
Δεν αποκτά πρόσβαση στα μηνύματα, στις φωτογραφίες ή στις υπόλοιπες εφαρμογές σου. Επίσης, μια απλή φωτογραφία ή screenshot του διπλώματος δεν αντικαθιστά τη διαδικασία επαλήθευσης.
Δείχνεις και επαληθεύεις το ψηφιακό δίπλωμα, χωρίς να παραχωρείς πρόσβαση στο υπόλοιπο περιεχόμενο του κινητού.
Πότε μπορούν να ελέγξουν μηνύματα, φωτογραφίες ή να κρατήσουν το κινητό;
Τα πράγματα αλλάζουν όταν υπάρχει νόμιμη ποινική έρευνα. Εφόσον συντρέχουν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να προχωρήσουν σε κατάσχεση συσκευής ή ψηφιακών δεδομένων, σύμφωνα με τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
Ωστόσο, η κατάσχεση του κινητού δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται ανεξέλεγκτη πρόσβαση σε ολόκληρο το περιεχόμενό του.
Στις 4 Οκτωβρίου 2024, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την απόφαση C-548/21, διευκρίνισε ότι η αστυνομική πρόσβαση σε δεδομένα κινητού στο πλαίσιο ποινικής έρευνας απαιτεί αναλογικότητα και, κατά κανόνα, προηγούμενη έγκριση δικαστηρίου ή ανεξάρτητης αρχής. Εξαιρέσεις προβλέπονται για δεόντως αιτιολογημένες επείγουσες περιπτώσεις.
Η ποινική έρευνα μπορεί να δικαιολογεί κατάσχεση και πρόσβαση σε δεδομένα, όχι όμως χωρίς νόμιμες προϋποθέσεις και εγγυήσεις.
Σου ζητούν τον κωδικό PIN και αρνείσαι: Τι μπορεί να συμβεί;
Αν σε έναν απλό τροχονομικό έλεγχο σου ζητηθεί το PIN για να εξεταστεί το περιεχόμενο του κινητού, δεν προκύπτει γενική υποχρέωση να το αποκαλύψεις. Η άρνηση από μόνη της δεν συνιστά παράβαση του ΚΟΚ.
Διαφορετική είναι η περίπτωση νόμιμης ποινικής έρευνας. Εκεί οι υποχρεώσεις και οι συνέπειες εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη διαδικασία, τη δικονομική ιδιότητα του προσώπου και τη νόμιμη εντολή που υπάρχει. Δεν μπορεί επομένως να δοθεί μία απόλυτη απάντηση για κάθε περίπτωση άρνησης.
Πρακτικά, μπορείς να ρωτήσεις ευγενικά για ποιον λόγο ζητείται πρόσβαση στη συσκευή, αν πρόκειται για έλεγχο εγγράφων ή ποινική έρευνα και ποια είναι η νομική βάση του αιτήματος. Αν πρόκειται για ποινική διαδικασία, ζήτησε συνδρομή δικηγόρου.
Μην συγχέεις την υποχρέωση επίδειξης εγγράφων με την αποκάλυψη του PIN. Ζήτησε διευκρινίσεις και νομική συνδρομή όταν χρειάζεται.
- • Επίδειξε τα προβλεπόμενα έγγραφα οδήγησης και κυκλοφορίας.
- • Αν χρησιμοποιείς Gov.gr Wallet, ολοκλήρωσε την επίσημη διαδικασία επαλήθευσης.
- • Αν ζητηθεί πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα, ρώτησε για τη νομική βάση.
- • Σε περίπτωση ποινικής έρευνας, ζήτησε νομική συνδρομή.
- • Μην παρεμποδίζεις νόμιμες ενέργειες των αρχών.