Φόροι στα καύσιμα στην Ευρώπη: Η θέση της Ελλάδας -Ποιοι πληρώνουν τα περισσότερα;
Σχεδόν το μισό κόστος του καυσίμου στην ΕΕ καταλήγει στα κρατικά ταμεία – Στην 5η θέση των υψηλότερων φόρων η Ελλάδα, αλλά στην κορυφή της Ευρώπης ως ποσοστό επιβάρυνσης επί της τιμής.
Το κόστος ανεφοδιασμού ενός αυτοκινήτου στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα, με τη μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων να διαμορφώνεται στα €2,063 ανά λίτρο — το υψηλότερο σημείο από το 2005. Η γεωπολιτική αστάθεια και οι διαταραχές στις διεθνείς ροές πετρελαίου εκτόξευσαν το αργό Brent πάνω από τα $100 το βαρέλι, ενώ παράλληλα διευρύνθηκαν και τα περιθώρια διύλισης.
Πίσω όμως από την άνοδο των τιμών στα ταμπλό των πρατηρίων, ο κύριος παράγοντας διαμόρφωσης του τελικού κόστους παραμένει το κράτος. Κατά μέσο όρο στην ΕΕ, οι κρατικές επιβαρύνσεις ανέρχονται σε €0,976 ανά λίτρο, ποσό που αντιστοιχεί στο 47,3% της τιμής αντλίας. Μάλιστα, σε επτά κράτη-μέλη το συνολικό φορολογικό βάρος ξεπερνά το ένα ευρώ για κάθε λίτρο που μπαίνει στο ρεζερβουάρ.
Σχετικές ειδήσεις και άρθρα
Πώς λειτουργεί ο «φόρος πάνω στον φόρο»
Η φορολόγηση της βενζίνης επιβάλλεται μέσα από δύο διαδοχικά στάδια, τα οποία δημιουργούν ένα σωρευτικό αποτέλεσμα:
· Ειδικοί φόροι και πράσινα τέλη: Το πρώτο επίπεδο είναι ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ), ένα σταθερό ποσό ανά λίτρο που δεν υποχωρεί αυτόματα όταν πέφτει η διεθνής τιμή του πετρελαίου. Σε αυτό προστίθενται συχνά περιβαλλοντικές εισφορές άνθρακα (CO2) ή τέλη για τη διατήρηση στρατηγικών αποθεμάτων ασφαλείας.
· Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ): Το δεύτερο στάδιο είναι η επιβολή του ΦΠΑ, ο οποίος δεν υπολογίζεται μόνο επί της καθαρής αξίας του καυσίμου, αλλά επί του συνόλου που προκύπτει αφού έχουν προστεθεί ο ΕΦΚ και τα υπόλοιπα τέλη. Με αυτόν τον μηχανισμό, οι οδηγοί πληρώνουν ουσιαστικά φόρο πάνω στον φόρο.
Το Top 4 των υψηλότερων φόρων
Στην κορυφή της σχετικής λίστας βρίσκονται χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης, όπου το φορολογικό βάρος ξεπερνά αισθητά τα ευρωπαϊκά δεδομένα:
· Ολλανδία (€1,270 / λίτρο): Επιβάλλει το υψηλότερο φορολογικό βάρος στην ΕΕ. Ο ολλανδικός ΕΦΚ (€0,845 ανά λίτρο) είναι ο βαρύτερος της Ένωσης, ενώ μαζί με το ειδικό τέλος αποθεμάτων (€0,008) και τον ΦΠΑ 21% (€0,422), οι φόροι αντιστοιχούν στο 52% της τελικής τιμής των €2,434.
· Δανία (€1,230 / λίτρο): Καταγράφει την ακριβότερη τιμή αντλίας στην Ευρώπη (€2,564), καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση σε καθαρούς φόρους. Οι ειδικοί δασμοί φτάνουν τα €0,717, ενώ ο ΦΠΑ 25% επιβάλλεται σε υψηλή καθαρή τιμή, προσθέτοντας €0,513 ανά λίτρο — το μεγαλύτερο ποσό ΦΠΑ στην ΕΕ.
· Φινλανδία (€1,193 / λίτρο): Η συνολική επιβάρυνση περιλαμβάνει ενεργειακό φόρο, φόρο άνθρακα και τέλος ασφάλειας εφοδιασμού (€0,722), ενώ ο ιδιαίτερα υψηλός συντελεστής ΦΠΑ 25,5% προσθέτει άλλα €0,471 ανά λίτρο.
· Γερμανία (€1,179 / λίτρο): Ο σταθερός ενεργειακός φόρος ανέρχεται σε €0,655 ανά λίτρο μετά την ολοκλήρωση των προσωρινών μειώσεων. Η τιμολόγηση εκπομπών CO2 προσθέτει επιπλέον €0,148, ενώ ο ΦΠΑ 19% συνεισφέρει €0,376.
Η ιδιαιτερότητα της Ελλάδας: 5η σε ποσό, 1η σε ποσοστό επιβάρυνσης
Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 5η θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς το συνολικό ποσό φόρου, αλλά κατέχει την αρνητική πρωτιά ως προς το ποσοστό επιβάρυνσης επί της τελικής τιμής ανάμεσα στις δέκα πρώτες χώρες:
· Ποσοστό φόρων 52,5%: Πάνω από το μισό ποσό που πληρώνει ο οδηγός στην αντλία καταλήγει στα κρατικά ταμεία, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών της Ε.Ε.
· Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης: Ο ΕΦΚ στην αμόλυβδη βενζίνη διατηρείται σταθερά στα €0,70 ανά λίτρο.
· Επιμέρους τέλη: Δύο ειδικές επιβαρύνσεις —το τέλος τελωνειακής διαχείρισης και η εισφορά στον ειδικό λογαριασμό πετρελαιοειδών— προσθέτουν περίπου €0,015 ανά λίτρο.
· Επιβάρυνση ΦΠΑ: Ο υψηλός συντελεστής ΦΠΑ 24% προσθέτει €0,418 ανά λίτρο, διαμορφώνοντας τον συνολικό φορολογικό λογαριασμό στα €1,133 ανά λίτρο.
Οι υπόλοιπες χώρες της δεκάδας
Στις υπόλοιπες θέσεις της πρώτης δεκάδας αποτυπώνονται διαφορετικές στρατηγικές διαχείρισης της ενεργειακής επιβάρυνσης:
· Γαλλία (€1,052 / λίτρο): Ο ειδικός φόρος καυσίμων διαμορφώνεται στα €0,690 ανά λίτρο και ο ΦΠΑ 20% στα €0,362, διατηρώντας το συνολικό κόστος σταθερά πάνω από το όριο του ενός ευρώ.
· Ιταλία (€1,049 / λίτρο): Με εξισωμένο τον ΕΦΚ βενζίνης και ντίζελ στα €0,673 και ΦΠΑ 22% (€0,376), οι φόροι καλύπτουν πάνω από το 50% της τιμής αντλίας (€2,084). Η κυβέρνηση μείωσε κατά καιρούς τους δασμούς στο ντίζελ, αφήνοντας ωστόσο τη βενζίνη ανεπηρέαστη.
· Πορτογαλία (€0,978 / λίτρο): Παρά τον ειδικό φόρο ISP (€0,432), το πράσινο τέλος άνθρακα (€0,159) και τον ΦΠΑ 23% (€0,387), η χώρα εφαρμόζει έναν μηχανισμό μερικής επιστροφής του επιπλέον ΦΠΑ όταν οι τιμές εκτοξεύονται.
· Εσθονία (€0,963 / λίτρο) & Λετονία (€0,960 / λίτρο): Στην Εσθονία ο ΕΦΚ διαμορφώνεται στα €0,593 και ο ΦΠΑ 24% στα €0,370, με την κυβέρνηση να «παγώνει» νέες αυξήσεις. Στη γειτονική Λετονία, ο ΕΦΚ των €0,555, το τέλος τήρησης αποθεμάτων (€0,07) και ο ΦΠΑ 21% (€0,343) συμπληρώνουν τη δεκάδα των χωρών με τη βαρύτερη φορολογία στην Ευρώπη.