Γιατί η ετικέτα του ελαστικού δεν λέει όλη την αλήθεια;

Έχεις δει αυτές τις ετικέτες που δίνουν βαθμούς Α, Β, C, D στα λάστιχα και ένα νούμερο για τον θόρυβο σε ντεσιμπέλ; Είναι υποχρεωτικές στην Ε.Ε. από το 2012, με τη σημερινή μορφή τους να ισχύει από το 2021, και υποτίθεται πως πληροφορούν τον καταναλωτή για να μπορέσει να επιλέξει λάστιχο. Όμως αυτά τα νούμερα δεν προκύπτουν από κάποια μέτρηση ανεξάρτητου οργανισμού. Παρότι ο τρόπος μετρήσεων είναι τυποποιημένος και καθορισμένος από διεθνείς οργανισμούς, οι μετρήσεις γίνονται από τους ίδιους τους κατασκευαστές των ελαστικών. Η κάθε χώρα ξεχωριστά έχει το δικαίωμα να ζητήσει ελαστικά από τον κατασκευαστή και να ελέγξει κατά πόσο ισχύει η βαθμολογία που έχει στην ετικέτα. Αν όμως σκεφτεί κανείς το κόστος των μετρήσεων που χρειάζεται και πως στην Ελλάδα αρμόδια αρχή είναι το υπουργείο Ανάπτυξης, αντιλαμβάνεται πως υπάρχει μικρή πιθανότητα να γίνει κάποιος έλεγχος.

Το σημαντικότερο με τις ετικέτες όμως είναι ότι η βασική βαθμολογία αφορά μόλις τρεις μετρήσεις. Φρενάρισμα σε βρεγμένο, με νερό από 0,5 ως 1,5 χιλιοστά από τα 80 στα 20, αντίσταση κύλισης (κατανάλωση) που μετριέται πάνω σε λείο μεταλλικό περιστρεφόμενο κύλινδρο (στον πάγκο), και θόρυβος σε κύλιση σε συγκεκριμένη (λεία) επιφάνεια.

Που σημαίνει πως πουθενά δεν φαίνεται πόσο καλά (ή όχι) συμπεριφέρεται το λάστιχο όταν στρίβει σε βρεγμένο, όταν περνάει πάνω από πολύ νερό (υδρολίσθηση) ή όταν βρεθεί στο όριο της πρόσφυσης και πόσο προοδευτικό (ή απότομο) είναι. Δεν μετριέται η αντίσταση κύλισης σε πραγματική (τραχιά) άσφαλτο, με μεταβολές θερμοκρασίας (ειδικά στην Ελλάδα) και με παραμορφώσεις στον σκελετό (από λακκούβες). Και όσο για τον θόρυβο, η μέτρηση έχει να κάνει με το πώς ακούγεται στους περαστικούς (ηχορύπανση), όχι τι συχνότητες παράγει και αν αυτές μεταφέρονται μέσα, στους επιβάτες.

Με δεδομένη την πολύ συγκεκριμένη γκάμα δοκιμών, είναι πιθανό η εξέλιξη ενός ελαστικού να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα τεστ που φαίνονται στην ετικέτα. Το γεγονός ότι οι βαθμολογίες δηλώνονται από τους ίδιους τους κατασκευαστές κάνει τον έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές σημαντικό, παρότι το κόστος ενός τέτοιου ελέγχου είναι υψηλό (πίστες, όργανα, ειδική άσφαλτος, ειδικά ελαστικά βάσης σύγκρισης κ.λπ.).

Ακόμη χειρότερα όμως, η ετικέτα δεν λέει απολύτως τίποτε για τη χημεία του ελαστικού. Η γόμα των ελαστικών περιέχει έλαια και άλλα συστατικά που επηρεάζουν τα χαρακτηριστικά της, όμως με τον χρόνο και τους θερμικούς κύκλους μπορεί να σκληρύνει και, παρότι το λάστιχο δείχνει ακόμη καινούργιο, η απόδοσή του να έχει αλλάξει.

Από το 2024, στη διαδικασία έγκρισης τύπου, τα ελαστικά δοκιμάζονται πλέον ως προς την πρόσφυση στο βρεγμένο και σε φθαρμένη κατάσταση, περίπου στα 2 χλστ. πέλματος. Όμως αυτή η επίδοση δεν φαίνεται στην ετικέτα που βλέπει ο καταναλωτής.

Η ετικέτα λοιπόν έχει αρκετά θέματα για να γίνει ο αποκλειστικός τρόπος πληροφόρησης για το ελαστικό που ενδιαφέρεσαι να αγοράσεις. Δεν είναι περίεργο που οι ανεξάρτητες δοκιμές από τον ειδικό Τύπο, όπως γίνονται και στην Ελλάδα από το AutoΤρίτη, δείχνουν αποτελέσματα που δεν συνάδουν πάντα με τις ετικέτες.

Οπότε ποιον ρωτάς για να μάθεις τι να αγοράσεις; Τα καταστήματα ξέρουν και θα σου δώσουν καλά λάστιχα, έχουν όμως στόχους να πιάσουν και στοκ να «καθαρίσουν». Και σίγουρα ο άγνωστος στο ίντερνετ που λέει ότι τα «φόρεσε» και του βγήκαν «σκυλιά» ή όποια άλλη κολακευτική λέξη θέλεις, δεν είναι ποτέ έγκυρη πηγή.

Οι δοκιμές του Τύπου και των διαφόρων οργανισμών (ADAC κ.λπ.) είναι σίγουρα οι πιο αξιόπιστες πηγές. Και είναι ο καλύτερος τρόπος να ξεχωρίσεις, στην τιμή που κοιτάς, ποιο ελαστικό ταιριάζει καλύτερα στο αυτοκίνητό σου.

Εσύ τι λες; Ποιον ρωτάς; Και πόση σημασία δίνεις στην ετικέτα που φαίνεται πάνω στο ελαστικό; Είναι αρκετή για να διαλέξεις;