Ο πεζός περιμένει στη διάβαση αλλά δεν έχει πατήσει στον δρόμο. Πρέπει να σταματήσεις;
Ο νέος ΚΟΚ δεν περιμένει το πρώτο βήμα του πεζού στην άσφαλτο.
Στην απλή διαγραμμισμένη διάβαση, ο οδηγός οφείλει να σταματήσει όταν ο πεζός ετοιμάζεται να τη χρησιμοποιήσει.
Τι γίνεται όμως με το κινητό, το νεύμα «πέρνα» και τις διαβάσεις με φανάρι;
Είναι από τις πιο συνηθισμένες στιγμές στην πόλη. Πλησιάζεις μια διάβαση και βλέπεις έναν πεζό να περιμένει στο πεζοδρόμιο. Δεν έχει κάνει ακόμη βήμα προς το οδόστρωμα. Συνεχίζεις ή σταματάς; Ο νέος ΚΟΚ δίνει πιο καθαρή απάντηση από πριν, γιατί δεν μιλά μόνο για τον πεζό που βρίσκεται ήδη στη διάβαση. Στη σημασμένη ή διαγραμμισμένη (όπως προτιμάτε) διάβαση χωρίς φανάρι ή τροχονόμο, η υποχρέωση του οδηγού ενεργοποιείται και όταν ο πεζός ετοιμάζεται να τη χρησιμοποιήσει. Το δύσκολο, βέβαια, είναι η καθημερινή πράξη. Πότε είναι πραγματικά σαφές ότι θέλει να περάσει;
Αν σκέφτεσαι αυτοκίνητο
- Σε απλή σημασμένη διάβαση πλησιάζεις με μικρή ταχύτητα.
- Αν ο πεζός χρησιμοποιεί ή ετοιμάζεται να χρησιμοποιήσει τη διάβαση, σταματάς.
- Το ότι δεν έχει πατήσει ακόμη στον δρόμο δεν σημαίνει ότι μπορείς να συνεχίσεις.
- Δεν ισχύει ακριβώς η ίδια διατύπωση σε φανάρι ή όταν στρίβεις.
- Η παράβαση τιμωρείται με 150 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 40 ημέρες.
Δεν χρειάζεται να έχει πατήσει στον δρόμο για να πρέπει να σταματήσεις
Στην απλή διάβαση, όπου δεν υπάρχει φωτεινή σηματοδότηση ή τροχονόμος, ο ΚΟΚ ζητά από τον οδηγό να πλησιάζει με μικρή ταχύτητα ώστε να μην θέτει σε κίνδυνο τους πεζούς. Αν κάποιος «χρησιμοποιεί ή ετοιμάζεται να χρησιμοποιήσει τη διάβαση», ο οδηγός πρέπει να ακινητοποιήσει το όχημά του μέχρι οι πεζοί να εξέλθουν από αυτή.
Αυτό σημαίνει ότι το κρίσιμο σημείο δεν είναι το πρώτο βήμα στην άσφαλτο. Αν είναι εμφανές ότι ο πεζός πρόκειται να χρησιμοποιήσει τη διάβαση, ο οδηγός δεν περιμένει να δει το πόδι του στο οδόστρωμα για να αποφασίσει ότι πρέπει να σταματήσει.
Στην απλή διάβαση, το «δεν έχει πατήσει ακόμη» δεν είναι λόγος για να συνεχίσεις, αν είναι σαφές ότι πρόκειται να περάσει.
Κινητό, βλέμμα, αναμονή και το νεύμα «πέρνα εσύ»
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό γκρίζο σημείο. Ο ΚΟΚ δεν δίνει ένα checklist που να λέει «αν κοιτάζει τον δρόμο, σταματάς» ή «αν κοιτάζει το κινητό, συνεχίζεις». Ο οδηγός πρέπει να εκτιμήσει τη συνολική κατάσταση. Ένας άνθρωπος που έχει φτάσει στη διάβαση, περιμένει στο κράσπεδο και στρέφεται ή κινείται προς το σημείο διέλευσης δείχνει πολύ διαφορετική πρόθεση από κάποιον που απλώς στέκεται εκεί.
Το ότι ο πεζός κοιτάζει το κινητό του δεν σημαίνει αυτόματα ότι δεν πρόκειται να περάσει. Αντίστοιχα, αν σε κοιτάξει και σου κάνει καθαρά νεύμα «πέρνα εσύ», αυτό αποτελεί ένδειξη της πρόθεσής του εκείνη τη στιγμή, αλλά δεν είναι κάποια ειδική «νομική άδεια» για να επιταχύνεις. Ο βασικός κανόνας παραμένει ότι πλησιάζεις αργά και δεν θέτεις τον πεζό σε κίνδυνο.
Η λογική της εμφανής πρόθεσης δεν είναι μόνο ελληνική. Για παράδειγμα, ο γαλλικός ΚΟΚ προβλέπει παραχώρηση προτεραιότητας και όταν ο πεζός εκδηλώνει σαφώς την πρόθεσή του να διασχίσει τον δρόμο. Αυτό δεν είναι ελληνικός κανόνας, αλλά δείχνει γιατί η πρόθεση του πεζού αποτελεί πραγματικό ζήτημα οδικής συμπεριφοράς και όχι απλώς θεωρητική λεπτομέρεια.
Δεν ψάχνεις μία συγκεκριμένη χειρονομία. Κοιτάς αν από τη συνολική συμπεριφορά είναι εμφανές ότι ο πεζός πρόκειται να χρησιμοποιήσει τη διάβαση.
Δεν ισχύει ο ίδιος κανόνας σε κάθε διάβαση
Χρειάζεται μια σημαντική διάκριση. Η φράση «χρησιμοποιεί ή ετοιμάζεται να χρησιμοποιήσει» αφορά τη διάβαση όπου η κυκλοφορία δεν ρυθμίζεται από φανάρι ή τροχονόμο.
Σε διάβαση με φωτεινή σηματοδότηση ή τροχονόμο ακολουθούνται τα αντίστοιχα σήματα. Όταν ο οδηγός επιτρέπεται να προχωρήσει, δεν πρέπει να διακόψει ή να παρεμποδίσει πεζούς που έχουν ήδη εισέλθει και κινούνται στη διάβαση.
Υπάρχει και η περίπτωση που στρίβεις σε άλλο δρόμο και στην είσοδό του υπάρχει διάβαση. Εκεί ο ΚΟΚ χρησιμοποιεί διαφορετική διατύπωση. Ο οδηγός πρέπει να κινηθεί αργά και να παραχωρήσει προτεραιότητα στους πεζούς που ήδη χρησιμοποιούν ή εισέρχονται στη διάβαση. Σε περίπτωση ανάγκης πρέπει να διακόψει την πορεία του.
Άρα το «βλέπω πεζό κοντά σε οποιαδήποτε διάβαση = σταματάω πάντα» είναι υπεραπλούστευση. Πρέπει πρώτα να ξέρεις ποια περίπτωση έχεις μπροστά σου.
Άλλη είναι η απλή διάβαση χωρίς φανάρι, άλλη η ρυθμιζόμενη διάβαση και άλλη η περίπτωση που στρίβεις σε δρόμο όπου υπάρχει διάβαση.
150 ευρώ και 40 ημέρες χωρίς δίπλωμα
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τη διατύπωση. Στον προηγούμενο ΚΟΚ, για την απλή διάβαση γινόταν αναφορά στους πεζούς που «τη χρησιμοποιούν ή εισέρχονται σε αυτήν» και ο οδηγός όφειλε, σε περίπτωση ανάγκης, να διακόψει την πορεία του. Η παράβαση του άρθρου τιμωρούνταν με διοικητικό πρόστιμο 200 ευρώ.
Σήμερα το άρθρο 43 χρησιμοποιεί τη φράση «χρησιμοποιούν ή ετοιμάζονται να χρησιμοποιήσουν τη διάβαση» και ορίζει ότι οι οδηγοί ακινητοποιούν το όχημά τους.
- Παλιός ΚΟΚ – Διατύπωση: «χρησιμοποιούν ή εισέρχονται»
- Νέος ΚΟΚ – Διατύπωση: «χρησιμοποιούν ή ετοιμάζονται να χρησιμοποιήσουν»
- Παλιός ΚΟΚ – Κύρωση: 200 ευρώ
- Νέος ΚΟΚ – Κύρωση: 150 ευρώ + αφαίρεση διπλώματος 40 ημερών
Το χρηματικό πρόστιμο είναι μικρότερο, όμως η συνολική ποινή είναι βαρύτερη. Οι παραβάσεις του άρθρου 43 κατατάσσονται σε Ε2-Α και Σ: η Ε2-Α προβλέπει πρόστιμο 150 ευρώ, ενώ η κατηγορία Σ προσθέτει αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες.
Δεν περιμένεις να δεις το πόδι του πεζού στην άσφαλτο. Πλησιάζεις ήδη αργά και, όταν είναι εμφανές ότι θέλει να χρησιμοποιήσει τη διάβαση, σταματάς.
- Πλησίαζε κάθε απλή διάβαση με μικρή ταχύτητα.
- Μην περιμένεις να πατήσει ο πεζός στο οδόστρωμα αν είναι εμφανές ότι θέλει να περάσει.
- Σε φανάρι ή στροφή έλεγξε ποιος ειδικός κανόνας εφαρμόζεται.
- Η παράβαση μπορεί να σημαίνει 150 ευρώ και 40 ημέρες χωρίς δίπλωμα.