Από την F1 στο αυτοκίνητό σου -Ποιες 3 τεχνολογίες φρένων πέρασαν στο δρόμο
Ο κόσμος των αγώνων της Formula 1 είναι πεδίο εξέλιξης για νέες τεχνολογίες που, αργά ή γρήγορα, σε πολλές περιπτώσεις περνούν σε αυτοκίνητα παραγωγής.
Καλά τα γκάζια και το στρίψιμο, αλλά τα φρένα είναι εκείνα που σώζουν την παρτίδα! Σε αυτό το θέμα, αποκαλύπτουμε ποιες τρεις τεχνολογίες φρένων πέρασαν από την F1 στο δρόμο.
Η τεχνολογία που επιβραδύνει ένα μονοθέσιο της Formula 1 δεν μένει πάντα μέσα στην πίστα. Από τις δαγκάνες μέχρι τα υλικά των δίσκων και τα συστήματα που βοηθούν το αυτοκίνητο να στρίψει, ορισμένες αγωνιστικές λύσεις έχουν βρει θέση σε αυτοκίνητα παραγωγής. Η μεταφορά, όμως, δεν γίνεται πάντα αυτούσια. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα βρίσκεται στους δίσκους: τα φρένα άνθρακα ενός μονοθεσίου διαφέρουν από τα ανθρακονημάτινα-κεραμικά που συναντάμε σε αυτοκίνητα δρόμου. Ανάμεσα στα δύο μεσολάβησε εξέλιξη για να προσαρμοστεί η αγωνιστική τεχνογνωσία στην καθημερινή χρήση.
Σχετικές ειδήσεις και άρθρα
Μονομπλόκ δαγκάνες: Από τα μονοθέσια στην Porsche Boxster
Μία από τις σαφέστερες περιπτώσεις μεταφοράς τεχνολογίας αφορά τις μονομπλόκ δαγκάνες. Σύμφωνα με την Brembo, η πρώτη δική της δαγκάνα αυτού του τύπου κατασκευάστηκε το 1987 και έκανε το ντεμπούτο της στη Formula 1 το 1988.
Ποια ήταν η βασική διαφορά στην κατασκευή; Το σώμα της αποτελείται από ένα ενιαίο κομμάτι μετάλλου, αντί για δύο τμήματα που ενώνονται με βίδες με την Brembo να αναφέρει ως πλεονεκτήματα τη μεγαλύτερη ακαμψία, το χαμηλότερο βάρος και την αποφυγή προβλημάτων που συνδέονται με τη διαφορετική θερμική διαστολή του αλουμινένιου σώματος και των χαλύβδινων βιδών.
Η τεχνολογία βρήκε στη συνέχεια εφαρμογή στον δρόμο. Η Porsche είχε στο στάνταρ εξοπλισμό της πρώτης γενιάς της Boxster, το 1996, τετραπίστονες μονομπλόκ δαγκάνες αλουμινίου, ενώ αυτή η λύση προτιμήθηκε από αρκετούς κατασκευαστές αργότερα.
Ανθρακονημάτινοι-κεραμικοί δίσκοι: Η προσαρμογή έκανε τη διαφορά
Πάμε τώρα σε κάτι πιο καινούργιο. Στους ανθρακονημάτινους -ή αλλιώς carbon- δίσκους που έχουν τα φρένα των μονοθεσίων της Formula 1. Οι λάτρεις της αυτοκίνησης σίγουρα έχουν διαβάσει/ακούσει για κάποιο sport μοντέλο παραγωγής που έχει ανθρακονημάτινους-κεραμικούς δίσκους. Όμως, ποιος ξέρει ότι αυτά τα δύο δεν είναι από το ίδιο υλικό;
Όπως εξηγεί η Brembo, η προσπάθεια να περάσει αυτή η τεχνολογία σε αυτοκίνητα για το δρόμο απαιτούσε να αντιμετωπιστούν μερικά βασικά μειονεκτήματα των αγωνιστικών δίσκων, μεταξύ των οποίων ο χαμηλός συντελεστής τριβής όταν είναι κρύοι. Για ένα αυτοκίνητο που κυκλοφορεί στο δρόμο, δεν μπορεί να είναι βασική προϋπόθεση να γίνει προθέρμανση, όπως αυτή που επιτυγχάνεται στην πίστα.
Η λύση της εταιρείας ήταν το Ceramic Composite Material, γνωστό ως CCM: ένα σύνθετο υλικό με μήτρα καρβιδίου του πυριτίου, ενισχυμένη με ίνες άνθρακα. Οι δίσκοι CCM της Brembo εφαρμόστηκαν στη Ferrari Enzo το 2002, συνδέοντας την αγωνιστική εμπειρία με ένα σύστημα κατάλληλο για χρήση στον δρόμο.
Η Enzo, πάντως, δεν ήταν το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής με κεραμικά φρένα γενικά. Η Porsche καταγράφει το ντεμπούτο των δικών της PCCB στις 911 Turbo και 911 GT2 το 2001. Σύμφωνα με την ίδια, οι συγκεκριμένοι κεραμικοί δίσκοι ήταν περίπου 50% ελαφρύτεροι από αντίστοιχους δίσκους φαιού χυτοσιδήρου, μειώνοντας τη μη αναρτώμενη μάζα (σ.σ. το βάρος που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τους τροχούς και τα φρένα).
Brake Steer: Όταν το φρένο βοηθά και στο στρίψιμο
Στα τέλη της δεκαετίας του 90, η McLaren αξιοποίησε το σύστημα πέδησης για να βελτιώσει τη συμπεριφορά του μονοθεσίου στις στροφές. Το Brake Steer χρησιμοποιήθηκε το 1997 και το 1998 και επέτρεπε στον οδηγό, μέσω πρόσθετου πεντάλ, να ενεργοποιεί επιλεκτικά πίσω φρένο.
Η παρέμβαση βοηθούσε το μονοθέσιο να περιστραφεί προς τη στροφή και να περιορίσει την υποστροφή, δηλαδή την τάση του να ανοίγει την τροχιά του. Αυτή η ιδέα πέρασε αργότερα στη McLaren MP4-12C, αλλά με πιο απλό τρόπο χειρισμού. Στην ουσία, ο οδηγός δεν χρειαζόταν πρόσθετο πεντάλ, καθώς η λειτουργία γινόταν ηλεκτρονικά, χρησιμοποιώντας την υπάρχουσα αντλία του ABS για την επιλεκτική πέδηση. Το σύστημα φρένων της McLaren 12C των 625 ίππων συνδέεται άρρηκτα με εκείνο των μονοθεσίων MP4/12 και MP4/13. Εδώ, λοιπόν, μεταφέρθηκε η αγωνιστική αρχή λειτουργίας, με αυτοματοποίηση κατάλληλη για αυτοκίνητο παραγωγής.
Δύο τεχνολογίες που δεν ξεκίνησαν από τη F1
Εντάξει, πολλές καινοτομίες μπορεί να σχετίζονται με τον μηχανοκίνητο αθλητισμό, όμως δεν αποδίδονται όλες στη Formula 1. Για παράδειγμα, το brake-by-wire είναι χαρακτηριστική περίπτωση. Η Bosch καταγράφει την έναρξη παραγωγής του ηλεκτροϋδραυλικού συστήματος SBC το 2001, ενώ η F1 υιοθέτησε ηλεκτρονικά ελεγχόμενη πέδηση στον πίσω άξονα το 2014.
Το ίδιο ισχύει για την αναγεννητική πέδηση, τεχνολογία που λάνσαρε η Toyota στο Prius του 1997. Το υβριδικό μοντέλο της ιαπωνικής μάρκας ανακτούσε κινητική ενέργεια κατά την επιβράδυνση και το φρενάρισμα, μετατρέποντάς την σε ηλεκτρική για τη φόρτιση της μπαταρίας του υβριδικού συστήματος.