Η ζώνη μπορεί να «πυροδοτηθεί» πριν ανοίξει ο αερόσακος. Τι κάνει πραγματικά;
Μέσα στα πρώτα χιλιοστά του δευτερολέπτου από μια σύγκρουση, το αυτοκίνητο αποφασίζει ποια συστήματα προστασίας χρειάζονται.
Ο προεντατήρας σφίγγει τη ζώνη, ενώ ο περιοριστής φορτίου (load limiter) ελέγχει τη δύναμη που περνά στο σώμα.
Και ναι, η ζώνη μπορεί να έχει ενεργοποιηθεί χωρίς να έχει ανοίξει ο μετωπικός αερόσακος.
Σε ένα δυνατό φρενάρισμα η ζώνη απλώς σε συγκρατεί. Σε μια πραγματική σύγκρουση, όμως, μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα και να τα κάνει μέσα σε ελάχιστα χιλιοστά του δευτερολέπτου. Το σύστημα παθητικής ασφάλειας δεν λειτουργεί σαν ένας απλός διακόπτης που ανοίγει όλους τους αερόσακους μαζί. Αισθητήρες και ηλεκτρονική μονάδα αξιολογούν τι ακριβώς συμβαίνει και αποφασίζουν ποια μέσα προστασίας χρειάζονται. Έτσι μπορεί να ενεργοποιηθεί ο προεντατήρας της ζώνης, ενώ ο μετωπικός αερόσακος να μη χρειαστεί να ανοίξει. Το σημαντικό είναι να ξεχωρίσουμε τι κάνει κάθε μηχανισμός και σε ποια στιγμή.
Αν σκέφτεσαι αυτοκίνητο
- • Δεν «πυροδοτείται» η ίδια η ζώνη, αλλά ο πυροτεχνικός προεντατήρας της.
- • Η μονάδα SRS αποφασίζει μέσα σε χιλιοστά του δευτερολέπτου τι πρέπει να ενεργοποιηθεί.
- • Προεντατήρας και αερόσακος δεν είναι υποχρεωτικό να ενεργοποιηθούν μαζί.
- • Ο περιοριστής φορτίου αφήνει ελεγχόμενα λίγη ζώνη ώστε να περιοριστεί η δύναμη στον θώρακα.
- • Ο πυροτεχνικός προεντατήρας είναι σύστημα μιας χρήσης.
Πώς αποφασίζει το αυτοκίνητο τι θα ενεργοποιήσει
Τη στιγμή που αρχίζει μια σύγκρουση, οι αισθητήρες του αυτοκινήτου καταγράφουν απότομες μεταβολές στην επιτάχυνση και, ανάλογα με το σύστημα, μπορούν να χρησιμοποιούνται και άλλα δεδομένα για την κατεύθυνση και τη φύση της πρόσκρουσης. Οι πληροφορίες φτάνουν στη μονάδα SRS, δηλαδή στον «εγκέφαλο» των συστημάτων συγκράτησης.
Η μονάδα δεν αποφασίζει μόνο αν υπάρχει σύγκρουση. Υπολογίζει αν η ένταση και ο τύπος της απαιτούν ενεργοποίηση συγκεκριμένων μέσων προστασίας. Σε ορισμένες σύγχρονες αρχιτεκτονικές αυτή η αξιολόγηση ολοκληρώνεται περίπου μέσα στα πρώτα 10 χιλιοστά του δευτερολέπτου. Από εκεί και πέρα η εντολή μπορεί να αφορά τους προεντατήρες, συγκεκριμένους αερόσακους ή συνδυασμό τους, ανάλογα με τη... στρατηγική του οχήματος.
Δεν υπάρχει ένα απλό «τράκαρα, άρα ανοίγουν όλα». Το αυτοκίνητο αξιολογεί τη σύγκρουση και ενεργοποιεί ό,τι προβλέπει η... στρατηγική ασφαλείας του.
Πρώτα σε σφίγγει και μετά ελέγχει τη δύναμη πάνω στο σώμα
Ο προεντατήρας έχει μία πολύ συγκεκριμένη δουλειά, να αφαιρέσει ακαριαία το «μπόσικο» της ζώνης και να φέρει το σώμα πιο σταθερά στη σωστή θέση. Στους πυροτεχνικούς προεντατήρες αυτό γίνεται με έναν μικρό μηχανισμό που ενεργοποιείται στιγμιαία και τραβά τη ζώνη.
Μετά αναλαμβάνει ο περιοριστής φορτίου ή load limiter, όπως έχει επικρατήσει να λέγεται. Όταν η δύναμη πάνω στον θώρακα ανέβει αρκετά, επιτρέπει στη ζώνη να ξετυλιχτεί ελεγχόμενα κατά ένα μικρό μέρος. Δεν «χαλαρώνει» επειδή απέτυχε. Το κάνει επίτηδες, ώστε να μειωθεί το φορτίο που δέχεται το σώμα. Οι δύο μηχανισμοί έχουν αντίθετη κίνηση, αλλά κοινό στόχο. Αυτός είναι η σωστή συγκράτηση του ανθρώπου χωρίς να ασκηθεί άσκοπη υψηλή πίεση.
Ο προεντατήρας σε φέρνει γρήγορα στη σωστή θέση και ο περιοριστής φορτίου διαχειρίζεται στη συνέχεια τη δύναμη που δέχεται το σώμα.
Γιατί μπορεί να δουλέψει η ζώνη και να μην ανοίξει ο αερόσακος
Ο αερόσακος δεν αντικαθιστά τη ζώνη. Είναι συμπληρωματικό σύστημα και ενεργοποιείται μόνο όταν οι συνθήκες της σύγκρουσης φτάσουν τα κριτήρια που έχει ορίσει ο κατασκευαστής για το συγκεκριμένο σημείο του αυτοκινήτου.
Γι' αυτό και το βασικό ερώτημα έχει καθαρή απάντηση. Ναι, είναι δυνατόν να έχει ενεργοποιηθεί ο προεντατήρας χωρίς να έχει ανοίξει ο μετωπικός αερόσακος. Αυτό από μόνο του δεν σημαίνει βλάβη. Μπορεί απλώς η μονάδα SRS να έκρινε ότι η ζώνη χρειαζόταν, αλλά η συγκεκριμένη πρόσκρουση δεν απαιτούσε ανάπτυξη του μετωπικού αερόσακου.
Ενεργοποιημένος προεντατήρας και κλειστός μετωπικός αερόσακος μπορούν να είναι απολύτως συμβατά με τον τρόπο που έχει σχεδιαστεί το σύστημα.
Υπάρχουν ζώνες που σφίγγουν πριν το τρακάρισμα και άλλες που μετά θέλουν αλλαγή
Σε πιο προηγμένα συστήματα υπάρχει και ηλεκτρική, αναστρέψιμη προένταση. Αν το αυτοκίνητο αντιληφθεί αυξημένο κίνδυνο πρόσκρουσης, ένας ηλεκτροκινητήρας μπορεί να σφίξει προσωρινά τη ζώνη πριν συμβεί το ατύχημα. Αν τελικά η σύγκρουση αποφευχθεί, το σύστημα μπορεί να επιστρέψει στην κανονική λειτουργία του.
Αυτό είναι διαφορετικό από τον πυροτεχνικό προεντατήρα που ενεργοποιείται σε σύγκρουση. Εκεί η ενεργοποίηση είναι μιας χρήσης. Μετά από τέτοιο συμβάν το σύστημα πρέπει να ελεγχθεί σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, καθώς ο ενεργοποιημένος προεντατήρας δεν αντιμετωπίζεται ως εξάρτημα που απλώς «ξαναοπλίζει».
Άλλο η αναστρέψιμη προένταση πριν από έναν πιθανό κίνδυνο και άλλο η πυροτεχνική ενεργοποίηση σε πραγματική σύγκρουση.
- • Η ζώνη και ο αερόσακος συνεργάζονται, αλλά δεν είναι υποχρεωτικό να ενεργοποιούνται μαζί.
- • Ο προεντατήρας αφαιρεί το «μπόσικο» της ζώνης, ενώ ο περιοριστής φορτίου ελέγχει τη δύναμη στο σώμα.
- • Ένας πυροτεχνικός προεντατήρας που έχει ενεργοποιηθεί είναι σύστημα μιας χρήσης.