Οι κατασκευαστές υπόσχονται όλο και μεγαλύτερα διαστήματα συντήρησης, κάνοντας το προϊόν «αξιόπιστο» στα χαρτιά.
Δύο ίδια αυτοκίνητα δεν έχουν και ίδια καταπόνηση, άρα γιατί προβλέπονται service στα ίδια χιλιόμετρα;
Με αραιά διαστήματα συντήρησης μπορεί να μη παρουσιαστούν προβλήματα αρχικά, αλλά όταν λήξει η εγγύηση.
Το βιβλίο συντήρησης αποτελεί τη βάση, όμως η χρήση και η πρόληψη είναι καθοριστικές για τη μελλοντική αξιοπιστία.
Οι κατασκευαστές υπόσχονται όλο και μεγαλύτερα διαστήματα συντήρησης, κάνοντας το προϊόν «αξιόπιστο» στα χαρτιά
Για τον μέσο οδηγό, το service του αυτοκινήτου είναι μια απλή υπόθεση: ακολουθείς το βιβλίο, κρατάς τις σφραγίδες και θεωρείς ότι έχεις κάνει το καθήκον σου. Όμως όσο τα σύγχρονα αυτοκίνητα υπόσχονται μεγαλύτερα διαστήματα συντήρησης και χαμηλότερο κόστος χρήσης, τόσο μεγαλώνει το ερώτημα αν αυτή η λογική εξυπηρετεί πραγματικά τον ιδιοκτήτη ή απλώς μεταθέτει το πρόβλημα στο μέλλον. Η απάντηση δεν είναι απόλυτη, αλλά σίγουρα δεν βρίσκεται μόνο στις σελίδες του εγχειριδίου.
Το εργοστασιακό πρόγραμμα service δεν γράφεται τυχαία. Βασίζεται σε δοκιμές, σε μέσες συνθήκες χρήσης και σε υπολογισμούς αντοχής εξαρτημάτων. Ταυτόχρονα όμως, είναι και ένα εργαλείο πολιτικής του κατασκευαστή. Μεγάλα διαστήματα συντήρησης σημαίνουν χαμηλότερο «επίσημο» κόστος χρήσης και πιο ελκυστικό προϊόν και «αξιοπιστία» στα χαρτιά. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια βλέπουμε αλλαγές λαδιών στα 25.000 ή 30.000 χιλιόμετρα, φίλτρα που «αντέχουν» δύο χρόνια και service που περιορίζεται στα απολύτως βασικά όσο το αυτοκίνητο βρίσκεται εντός εγγύησης.
Δύο ίδια αυτοκίνητα δεν έχουν και ίδια καταπόνηση, άρα γιατί προβλέπονται service στα ίδια χιλιόμετρα;
Ένα αυτοκίνητο που κάνει καθημερινά διαδρομές 5–10 χιλιομέτρων μέσα στην πόλη ζει μια εντελώς διαφορετική ζωή από ένα που ταξιδεύει συχνά σε εθνική οδό. Στην πρώτη περίπτωση, ο κινητήρας προλαβαίνει μόλις να φτάσει στη σωστή θερμοκρασία πριν σβήσει, τα λάδια αραιώνονται από καύσιμο και υγρασία, ενώ τα φίλτρα δουλεύουν σε περιβάλλον με σκόνη και ρύπους. Στη δεύτερη, όλα λειτουργούν πιο κοντά στις συνθήκες για τις οποίες σχεδιάστηκε το πρόγραμμα συντήρησης. Παρ ΄ όλα αυτά, και τα δύο αυτοκίνητα αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο από το βιβλίο service, σαν να έχουν υποστεί την ίδια καταπόνηση.
Εδώ ακριβώς αρχίζει να φαίνεται το χάσμα ανάμεσα στο service «με βάση το βιβλίο» και στο service «με βάση τη χρήση». Το βιβλίο λέει ότι όλα είναι εντάξει, όμως ο κινητήρας ενός αυτοκινήτου που κάνει απαιτητικά χιλιόμετρα στην πόλη καθημερινά δουλεύει στα όρια της λίπανσης πολύ πριν έρθει η ώρα για το επόμενο προγραμματισμένο ραντεβού. Και όσο το αυτοκίνητο είναι καινούργιο, το πρόβλημα δεν φαίνεται. Οι φθορές συσσωρεύονται αθόρυβα και συνήθως εμφανίζονται όταν η εγγύηση έχει λήξει και το κόστος περνά εξ ολοκλήρου στον ιδιοκτήτη.
Με αραιά διαστήματα συντήρησης μπορεί να μη παρουσιαστούν προβλήματα αρχικά, αλλά όταν λήξει η εγγύηση
Κάπως έτσι, πολλοί οδηγοί νιώθουν ότι το πρόγραμμα συντήρησης τους «έκλεψε». Όχι επειδή δεν ακολούθησαν τις οδηγίες, αλλά επειδή τις ακολούθησαν κατά γράμμα και δεν απέφυγαν ακριβές επισκευές. Τα λεγόμενα long life λάδια είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Είναι εξαιρετικά προϊόντα και υπόσχονται επαρκή λίπανση για πολλά χιλιόμετρα, αν όμως τα διανύει κανείς αυτήν την απόσταση σε δύσκολες συνθήκες, χάνουν σταδιακά τις ιδιότητές τους. Το ίδιο ισχύει για φίλτρα αέρα, καυσίμου και καμπίνας που συχνά αλλάζουν πιο αραιά απ ΄όσο θα επέβαλλε η πραγματικότητα της χρήσης.
Η «κλοπή» δεν γίνεται άμεσα αντιληπτή. Ένας κινητήρας που ακολουθεί πιστά μεγάλα διαστήματα αλλαγής λαδιών δεν θα παρουσιάσει πρόβλημα στα πρώτα 60.000 ή 80.000 χιλιόμετρα. Όταν όμως αρχίσουν να εμφανίζονται αυξημένες καταναλώσεις λαδιού, φθορές σε μεταβλητούς χρονισμούς ή προβλήματα σε τούρμπο, σπάνια αποδίδεται ευθύνη στο πρόγραμμα συντήρησης. Παρόμοια εικόνα υπάρχει και σε αυτόματα κιβώτια, όπου η «εφ΄ όρου ζωής» αλλαγή λαδιών αποδεικνύεται στην πράξη εφ ΄ όρου ζωής… της εγγύησης. Τότε, το χαμηλό κόστος των πρώτων service μετατρέπεται σε έναν πολλαπλάσιου κόστους λογαριασμό που κανείς δεν είχε υπολογίσει.
Το βιβλίο συντήρησης αποτελεί τη βάση, όμως η χρήση και η πρόληψη είναι καθοριστικές για τη μελλοντική αξιοπιστία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το βιβλίο service πρέπει να αγνοείται. Αντίθετα, αποτελεί τη βάση. Το λάθος είναι να αντιμετωπίζεται σαν απόλυτη αλήθεια, ανεξάρτητα από το πώς χρησιμοποιείται το αυτοκίνητο. Ένας οδηγός που κάνει κυρίως ταξίδια σε ανοιχτό δρόμο μπορεί πράγματι να πλησιάσει τα θεωρητικά διαστήματα συντήρησης χωρίς ιδιαίτερο ρίσκο. Ένας άλλος που κινείται καθημερινά στο κέντρο της πόλης, με στάσεις και εκκινήσεις, καλό είναι να σκέφτεται πιο προληπτικά.
Ο ενημερωμένος ιδιοκτήτης δεν ρωτά απλώς «πότε λέει το βιβλίο να αλλάξω λάδια», αλλά «πώς δουλεύει το αυτοκίνητό μου». Δεν φοβάται να κάνει ένα service νωρίτερα από το προβλεπόμενο, ούτε θεωρεί ότι τον «πιάνουν κορόιδο» επειδή του προτείνουν συχνότερη συντήρηση. Αντίθετα, καταλαβαίνει ότι πολλές φορές πληρώνει λιγότερα σήμερα για να μην πληρώσει πολύ περισσότερα αύριο.
Τελικά, το σωστό service δεν είναι θέμα τυφλής συμμόρφωσης ούτε θέμα υπερβολής. Είναι θέμα λογικής. Το βιβλίο δείχνει τον δρόμο, αλλά η χρήση καθορίζει το πότε πρέπει να πατήσεις φρένο και να μπεις στο συνεργείο. Και εκεί κρίνεται αν το πρόγραμμα συντήρησης δουλεύει υπέρ σου ή απλώς σε πείθει ότι όλα πάνε καλά… μέχρι να πάψουν να πηγαίνουν.
