Attica Green Expo: Τι αλλάζει για μπαταρίες & ΑΗΗΕ;
Οι μπαταρίες στο επίκεντρο της κυκλικής οικονομίας.
Οι δήμοι ζητούν ρόλο, πόρους και ξεκάθαρους κανόνες.
Το νέο πλαίσιο αλλάζει τα δεδομένα στη συλλογή, τον έλεγχο και τις ευθύνες των εμπλεκόμενων φορέων.
Η επαναχρησιμοποίηση μπαταριών δείχνει την επόμενη μέρα.
auto.accessories Team
Οι μπαταρίες στο επίκεντρο της κυκλικής οικονομίας
Η διαχείριση ΑΗΗΕ και μπαταριών δεν είναι πλέον ένα τεχνικό ζήτημα που αφορά μόνο στους ειδικούς της ανακύκλωσης. Με την ηλεκτροκίνηση, την αποθήκευση ενέργειας και τις νέες ευρωπαϊκές υποχρεώσεις εξάλλου να εξελίσσονται με ταχείς ρυθμούς, η συζήτηση περνά σε ένα άλλο επίπεδο – στοιχείο που αναδείχτηκε και με το παραπάνω στο θεματικό panel που συνδιοργάνωσαν από κοινού η COMBATT Α.Ε. και η Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε., στο πλαίσιο της Attica Green Expo.
Αναλυτικότερα, η συζήτηση «φιλοξενήθηκε» στο Green Panels Stage, με τίτλο «Διαχείριση Αποβλήτων ΗΗΕ και Μπαταριών: Νομικό πλαίσιο, υποχρεώσεις και ευκαιρίες», υπό τον συντονισμό της κ. Έλλης Παπαδοπούλου, Senior Sustainability & Management Systems Consultant της Sympraxis Team.
Όσο για το περιεχόμενο της εκδήλωσης; Αυτό επικεντρώθηκε στις αλλαγές που φέρνει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις μπαταρίες & τα Απόβλητα Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο πρέπει να συνεργαστούν οι ΣΣΕΔ, ΟΤΑ και ΕΟΑΝ.
Κοινό σημείο όλων των τοποθετήσεων; Ότι οι σημερινές συνθήκες απαιτούν μια πιο οργανωμένη αντιμετώπιση, που δεν θα περιλαμβάνει αποσπασματικές δράσεις, αλλά ένα επιχειρησιακό σχέδιο, με σαφείς ρόλους, χρηματοδότηση και έλεγχο.
Πάνω σε αυτό μάλιστα, η Δρ. Αλεξάνδρα-Σοφία Τόγια, Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΕΟΑΝ, παρουσίασε με αριθμούς το πρόβλημα, επισημαίνοντας πως η Ελλάδα δεν έχει πετύχει τον στόχο συλλογής ΑΗΗΕ, που αντιστοιχεί στο 65% του put on the market, ενώ η συμμετοχή των ΟΤΑ στη συλλογή περιορίζεται μόλις στο 2%, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος υπολογίζεται στο 40%. Για τις φορητές μπαταρίες δε, καταγράφεται βελτίωση στα έτη 2024-2025, όχι όμως σε βαθμό που να λύνει το πρόβλημα.
Οι δήμοι ζητούν ρόλο, πόρους και ξεκάθαρους κανόνες
Από εκεί και πέρα βέβαια, ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης υπήρξε ένα από τα βασικά θέματα που αναδείχτηκαν στο panel. Συγκεκριμένα, ο κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης και Α΄ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, περιέγραψε με άμεσο τρόπο τη θέση των δήμων, ξεκαθαρίζοντας πως οι ΟΤΑ αναλαμβάνουν ευθύνες, δίχως όμως να έχουν την αντίστοιχη χρηματοδότηση και χωρίς φυσικά να απολαμβάνουν τα αναμενόμενα ανταποδοτικά οφέλη.
Επί της ουσίας, ο κ. Κωνσταντέλλος έθεσε επί τάπητος τρεις ρεαλιστικές διατάσεις:
- Πρώτον, ότι η ηλεκτροκίνηση φέρνει την μπαταρία στην πρώτη γραμμή.
- Δεύτερον, ότι πολλές ηλεκτρικές συσκευές μπορούν να αποκτήσουν δεύτερο ή τρίτο κύκλο ζωής.
- Και τρίτον, ότι η μεταφορά αποβλήτων ηλεκτρονικών σε χωματερές τρίτων χωρών συνιστά ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα που δεν γίνεται να αγνοηθεί.
Το μήνυμά του δε, υπήρξε ξεκάθαρο: το ποσοστό συμμετοχής των ΟΤΑ στη συλλογή ΑΗΗΕ δεν θα αυξηθεί ουσιαστικά, αν δεν αλλάξουν δύο πράγματα: η πλήρης εφαρμογή της Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού και η εισαγωγή ενός συστήματος εγγυοδοσίας, που θα παρέχει κίνητρο στον πολίτη να επιστρέφει συσκευές & μπαταρίες.
Στην ίδια κατεύθυνση άλλωστε κινήθηκε και η Δρ. Τόγια, η οποία ανέδειξε την ανάγκη της μετάβασης από τις αποσπασματικές συνεργασίες σε οργανωμένα σχέδια μεταξύ ΣΣΕΔ, ΟΤΑ και ΕΟΑΝ - ενώ σημαντική ήταν και η αναφορά ότι τα συστήματα πρέπει να αποζημιώνουν τους ΟΤΑ, όταν αυτοί συλλέγουν.
Παράλληλα, απηύθυνε πρόσκληση για κοινό τραπέζι όλων των εμπλεκομένων πλευρών, υπενθυμίζοντας ότι στον ΕΟΑΝ υπάρχει ήδη εκπρόσωπος της ΚΕΔΕ στο Διοικητικό Συμβούλιο.
Το νέο πλαίσιο αλλάζει τα δεδομένα στη συλλογή, τον έλεγχο και τις ευθύνες των εμπλεκόμενων φορέων
Σε κάθε περίπτωση, το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν αφορά μόνο σε περισσότερη συλλογή, αλλά και σε έναν διαφορετικό τρόπο οργάνωσης. Επ' αυτού συνεπώς, ο κ. Χάρης Αγγελακόπουλος, Διευθυντής Επιχειρησιακής Λειτουργίας της Ανακύκλωσης Συσκευών Α.Ε., αναφέρθηκε στο Circular Economy Act, το οποίο αναμένεται να εφαρμοστεί από το 2027 - με το νέο πλαίσιο να επανακαθορίζει τους στόχους συλλογής, τον τρόπο μέτρησης και τις επενδυτικές προτεραιότητες για ΑΗΗΕ & μπαταρίες.Ιδιαίτερη βαρύτητα ωστόσο ενέχει και το οικονομικό αντικίνητρο που προβλέπεται από την ΕΕ, καθώς από το 2034, θα υπάρχει εισφορά 2 ευρώ ανά κιλό αδιάθετων ΑΗΗΕ στον εθνικό προϋπολογισμό, κάτι που για την Ελλάδα, μεταφράζεται σε περίπου 150 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Επιπλέον, ο κ. Αγγελακόπουλος παρουσίασε τις δράσεις της Ανακύκλωσης Συσκευών Α.Ε., όπως είναι π.χ. η ανάπτυξη νέων υποδομών συλλογής μέσω των καταστημάτων ηλεκτρικών ειδών, τα ψηφιακά προγράμματα σε συνεργασία με Δήμους, αλλά και κάποια πιλοτικά παραδείγματα που μπορούν να μεγαλώσουν σε κλίμακα.
Ομοίως, από την πλευρά της COMBATT, ο Δρ. Διονύσης Μπουντουβάς τόνισε ότι ενεργειακή μετάβαση χωρίς μπαταρίες δεν υπάρχει - για αυτό και η ΕΕ επέλεξε τις μπαταρίες ως το πρώτο προϊόν για ένα πλήρες κανονιστικό πλαίσιο κυκλικής οικονομίας -, ενώ εξήγησε συν τοις άλλοις ότι οι μπαταρίες ιόντων λιθίου δεν μπορούν να συλλέγονται με τον παλιό τρόπο, δεδομένου ότι έχουν άλλες απαιτήσεις ασφαλείας, άλλα κόστη κ.ο.κ.
Η επαναχρησιμοποίηση μπαταριών δείχνει την επόμενη μέρα
Καταλήγοντας, μία από τις πιο ενδιαφέρουσες διαστάσεις της συζήτησης ήταν το τι συμβαίνει πριν από την ανακύκλωση. Έτσι, ο Δρ. Αδαμάντιος Σκορδίλης, Επιστημονικός Υπεύθυνος της Circular Innovative Solutions – CIS, ανέδειξε τη σημασία της δεύτερης ζωής των μπαταριών, εξηγώντας πως μια μπαταρία ηλεκτρικού οχήματος που βρίσκεται στο 75% της χωρητικότητάς της δεν οδηγείται απαραίτητα σε ανακύκλωση. Αντιθέτως, μπορεί να αξιοποιηθεί για αποθήκευση ενέργειας σε φωτοβολταϊκά για ακόμη 5-6 χρόνια.Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μάλιστα, αναφέρθηκε το λιμάνι του Αμβούργου, το οποίο τροφοδοτείται ήδη από τέτοιες μπαταρίες «δεύτερης ζωής», αποδεικνύοντας έτσι πως η κυκλική οικονομία δεν περιορίζεται στη συλλογή & στην ανακύκλωση, αλλά περιλαμβάνει και την «έξυπνη» αξιοποίηση προϊόντων που έχουν ακόμη πρακτική αξία.
Τέλος, ο Δρ. Σκορδίλης στάθηκε και στο Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος, το οποίο χαρακτήρισε ως την πιο επαναστατική καινοτομία του νέου Κανονισμού για τις μπαταρίες (σ.σ. το εργαλείο αυτό καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο ζωής, αποτυπώνει το αποτύπωμα άνθρακα και δίνει στον καταναλωτή πλήρη πληροφόρηση μέσω QR code). Ενημερωτικά, από το 2030, το Ψηφιακό Διαβατήριο θα είναι υποχρεωτικό για όλα τα προϊόντα που θα διακινούνται εντός της ΕΕ.
Extra tip: Το panel έκλεισε με την κοινή διαπίστωση ότι η επόμενη μέρα απαιτεί την ενημέρωση τόσο των πολιτών όσο και της αγοράς, αυστηρότερη εποπτεία, καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής και ουσιαστική συνεργασία. Η Έλλη Παπαδοπούλου δε, συνόψισε το πνεύμα της συζήτησης σε τέσσερις λέξεις: διάλογος, συνεργασία, προκλήσεις, ευκαιρίες.
