AI κάμερες στην Αττική: Πώς αλλάζουν τη ροή της κίνησης στους δρόμους

Η μαζική εγκατάσταση των καμερών αλλάζει τις διαδρομές των οδηγών.
Ο ψηφιακός «μεγάλος αδελφός» των λεωφόρων.
Το «αντάρτικο» των οδηγών στις κάμερες και στα μπλόκα με Viber, Google Maps και Waze.
Είναι νόμιμο να «προδίδεις» τις κάμερες μέσω app;.
Πανάκεια για το κυκλοφοριακό ή άλλη μια επικοινωνιακή «φούσκα»;

autotriti team

Η μαζική εγκατάσταση των καμερών αλλάζει τις διαδρομές των οδηγών

Η καθημερινή επιβίωση στους δρόμους της Αθήνας ήταν είναι και θα είναι πάντα μια εξίσωση για δυνατούς λύτες. Τους τελευταίους μήνες, όμως, η εξίσωση αυτή απέκτησε έναν νέο, άγνωστο χ μέχρι τώρα παράγοντα που ακούει στο όνομα τεχνητή νοημοσύνη.
Η μαζική εγκατάσταση και λειτουργία των νέων AI καμερών στους κεντρικότερους άξονες της Αττικής (Συγγρού, Κηφισίας, Μεσογείων, Παραλιακή) δεν φέρνει απλώς ένα μπαράζ ψηφιακών προστίμων στα κινητά των παραβατών. Προκαλεί μια αλυσιδωτή αντίδραση στη συμπεριφορά των οδηγών, αναβαθμίζοντας τον ρόλο των εφαρμογών πλοήγησης και αλλάζοντας, τελικά, τον ίδιο τον χάρτη του κυκλοφοριακού κορεσμού.
 

Ο ψηφιακός «μεγάλος αδελφός» των λεωφόρων

Ξεχάστε τις παλιές, ογκώδεις κάμερες που χρειάζονταν φιλμ ή έβγαζαν ένα εμφανές φλας το βράδυ. Οι νέες έξυπνες κάμερες που έχουν τοποθετηθεί στις λεωφορειολωρίδες και στα φανάρια υψηλού κινδύνου λειτουργούν με αλγόριθμους αναγνώρισης σχήματος και κίνησης. Τι βλέπει η AI κάμερα; Δεν καταγράφει μόνο την ταχύτητα. Μπορεί να διαβάσει αν ο οδηγός κρατάει κινητό τηλέφωνο, αν φοράει ζώνη ασφαλείας, αν έχει εισέλθει παράνομα σε λωρίδα κυκλοφορίας ΜΜΜ ή αν παραβίασε το "πορτοκαλί-κόκκινο".
Το γεγονός ότι το πρόστιμο δεν έρχεται πλέον μετά από μήνες στο ταχυδρομείο, αλλά βεβαιώνεται ψηφιακά και εμφανίζεται άμεσα στο Gov.gr, έχει προκαλέσει τρόμο σε όσους είχαν δεδομένη λίγο ή πολύ την παραβίαση των κανόνων για να κερδίσουν λίγα λεπτά χρόνου.

Το «αντάρτικο» των οδηγών στις κάμερες και στα μπλόκα με Viber, Google Maps και Waze

Απέναντι στην ψηφιακή επίθεση της Τροχαίας, οι οδηγοί επιστράτευσαν τα δικά τους τεχνολογικά όπλα. Η χρήση crowdsourced εφαρμογών πλοήγησης, με κυρίαρχα το Google Maps και το Waze, έχει χτυπήσει κόκκινο στην Αττική.
Η λογική είναι απλή: οι ίδιοι οι χρήστες αναφέρουν σε πραγματικό χρόνο την ύπαρξη ενεργών καμερών ή μπλόκων.

• Το Waze, το οποίο βασίζεται κατ' εξοχήν στην κοινότητα των οδηγών, βλέπει τις αναφορές για "Radar" στην Αθήνα να πολλαπλασιάζονται.
• Το Google Maps ενσωματώνει πλέον με εξαιρετική ακρίβεια τις προειδοποιήσεις για κάμερες ταχύτητας και ελέγχου λωρίδων.

Το αποτέλεσμα; Μόλις η εφαρμογή χτυπήσει το χαρακτηριστικό "beep" προειδοποίησης, παρατηρείται το εξής φαινόμενο: μια ξαφνική, μαζική επιβράδυνση των οχημάτων μερικά μέτρα πριν από την κάμερα και μια άμεση προσπάθεια των οδηγών να βγουν από τη λεωφορειολωρίδα, προκαλώντας στιγμιαίο "έμφραγμα" στις διπλανές λωρίδες.
 Για τα μπλόκα της τροχαίας υπάρχουν και οι ομαδικές συνομιλίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που με μηνύματα ειδοποιούνται οι συμμετέχοντες για το πού βρίσκονται τα μπλόκα.

Μετατοπίζεται η κίνηση από τις λεωφόρους στα στενά

Η αυστηρή αστυνόμευση των μεγάλων οδικών αξόνων μέσω AI έχει μια απρόβλεπτη παρενέργεια τη μετατόπιση του κυκλοφοριακού φόρτου.
Καθώς οι έξυπνοι αλγόριθμοι των Google Maps και Waze «βλέπουν» ότι οι κεντρικοί δρόμοι καθυστερούν (λόγω της πιο προσεκτικής οδήγησης ή των σημείων ελέγχου), επαναδρομολογούν μαζικά εκατοντάδες αυτοκίνητα μέσα από παράδρομους, στενά και οικιστικές ζώνες. Γειτονιές που παλαιότερα είχαν μόνο τοπική κίνηση, πλέον έρχονται αντιμέτωπες με κομβόι οχημάτων που προσπαθούν να παρακάμψουν το μποτιλιάρισμα που δημιουργούν οι αλλαγές ταχύτητας για τις "ελεγχόμενες ζώνες". Η κίνηση δεν μειώθηκε, απλώς άλλαξε συνήθειες. Νερό στο μύλο έρχεται να ρίξει και η συμπεριφορά πολλών πλέον οδηγών που αποφεύγει τους δρόμους με κάμερες γενικά, καθώς είδη έχουν δημοσιευτεί διάφορα περιστατικά που έχουν δεχθεί κλήση για παράβαση που δεν έκαναν και δεν δικαιώθηκαν όταν έκαναν ένσταση.

Είναι νόμιμο να «προδίδεις» τις κάμερες μέσω app;

Το ερώτημα που γεννάται συχνά στους οδηγούς είναι νομικής φύσεως: Κινδυνεύω αν η εφαρμογή μου δείχνει πού είναι η κάμερα;
Η απάντηση είναι όχι. Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία (και την ευρωπαϊκή πρακτική), οι θέσεις των σταθερών καμερών τροχαίας και των καμερών διαχείρισης κυκλοφορίας δεν αποτελούν κρατικό μυστικό. Αντίθετα, ο σκοπός τους είναι αποτρεπτικός και όχι καθαρά εισπρακτικός. Η Τροχαία επιθυμεί ο οδηγός να κόψει ταχύτητα στο επικίνδυνο σημείο. Συνεπώς, η ενημέρωση μέσω των apps λειτουργεί –έστω και έμμεσα– προς την κατεύθυνση της συμμόρφωσης.

Πανάκεια για το κυκλοφοριακό ή άλλη μια επικοινωνιακή «φούσκα»;

Τους τελευταίους μήνες, οι αρμόδιοι φορείς και τα υπουργεία έχουν επιδοθεί σε ένα μπαράζ δηλώσεων, παρουσιάζοντας τις εκατοντάδες νέες AI κάμερες σχεδόν σαν το «ιερό δισκοπότηρο» που θα λύσει ως διά μαγείας το κυκλοφοριακό χάος της Αθήνας. Η επίσημη ρητορική μιλά για ψηφιακό εκσυγχρονισμό, πάταξη της ατιμωρησίας και εμπέδωση της οδικής ασφάλειας. Στην πράξη, όμως, το επικοινωνιακό αυτό αφήγημα μάλλον μπερδεύει την αστυνόμευση με τη λύση του προβλήματος.
Η σκληρή αλήθεια: Καμία κάμερα —όσο «έξυπνη» κι αν διαφημίζεται ή και είναι— δεν μπορεί να γεννήσει νέους δρόμους, να διαπλατύνει τον Κηφισό ή να εξαφανίσει τα χιλιάδες παραπάνω αυτοκίνητα που μπαίνουν χρόνο με τον χρόνο στο Λεκανοπέδιο.
Όταν η πολιτική ηγεσία πανηγυρίζει για τα ψηφιακά συστήματα, παραβλέπει σκόπιμα ότι η κίνηση δεν μειώνεται, απλώς μετατοπίζεται. Το να αναγκάζεις τους οδηγούς, , να κρύβονται στα στενά των γειτονιών από ανάγκη ή από φόβο για να αποφύγουν το ψηφιακό μπλοκάρισμα, δεν συνιστά κυκλοφοριακή στρατηγική συνιστά «κρύψιμο του προβλήματος κάτω από το χαλί».
Αν η διαφήμιση των AI καμερών δεν συνοδευτεί άμεσα από ριζική αναβάθμιση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, διάνοιξη κόμβων και μόνιμη, φυσική παρουσία της Τροχαίας εκεί που πραγματικά κολλάει η πόλη (και όχι εκεί που στήνονται οι κάμερες-εισπράκτορες), τότε το όλο εγχείρημα θα καταγραφεί στη συνείδηση των οδηγών ως ένα ακόμη εξελιγμένο, φοροεισπρακτικό εργαλείο (πράγμα που είδη συμβαίνει σε πολλούς). Η Αθήνα δεν χρειάζεται άλλους ψηφιακούς τιμωρούς για να δικαιολογούν τις ελλείψεις των υποδομών της χρειάζεται πραγματικό, δομικό σχέδιο μετακίνησης.