Οδηγήστε με ασφάλεια: Τραυματισμός ζώου και αυτοκίνητο
Κανονικά δεν θα έπρεπε να υπάρχουν αδέσποτα ζώα στο δρόμο. Όμως, δυστυχώς αυτό δεν συμβαίνει; Τι γίνεται λοιπόν αν έρθουμε σε επαφή με το αυτοκίνητό μας με κάποιο από αυτά;
Ευθύνη των Αρχών οι ζημιές, αλλά δική σου να μην το εγκαταλείψεις
Τα περιστατικά με τρακάρισμα αυτοκινήτου με αδέσποτο ή άγριο ζώο είναι και στη χώρα μας πολλά. Έχουμε διαβάσει πολλές ειδήσεις με περιστατικά όπου αυτοκίνητα τράκαραν με άγρια ζώα, από αγριογούρουνα που δυστυχώς αποτελεί ένα ιδιαίτερα συχνό φαινόμενο τα τελευταία χρόνια, μέχρι ελάφια και αρκούδες, ενώ προφανώς τα περιστατικά με σκύλους είναι τα συχνότερα. Εμείς στο AutoΤρίτη έχουμε ασχοληθεί ιδιαίτερα με την οδική ασφάλεια, με το Test Αποφυγής Κινδύνου (Elk Test) που διοργανώνουμε να είναι η πλέον σχετική με το παρόν θέμα δοκιμασία. Στόχος σε αυτό είναι να δούμε με τι ταχύτητα μπορεί ένα αυτοκίνητο να αποφύγει ένα ζώο που βρίσκεται στην μέση του δρόμου, αλλάζοντας πορεία και γυρνώντας όσο πιο άμεσα γίνεται στη λωρίδα του. Τι ισχύει όμως σε περίπτωση που δεν καταφέρει ο οδηγός να αποφύγει το ζώο και τελικά συγκρουστεί μαζί του;
Δυστυχώς, η Ελλάδα είναι μια χώρα με πολλά αδέσποτα. Η ευθύνη και η μέριμνα για την προστασία τους ανήκει στους Δήμους, αν και πολλές φόρες αυτό ισχύει περισσότερο στους τύπους πάρα στην πράξη. Σχετικές νομοθεσίες ψηφίστηκαν μόλις τα τελευταία χρόνια και ένα τέτοιο εγχείρημα χαρακτηρίζεται τουλάχιστον περίπλοκο καθώς κάθε γειτονιά και κάθε στενό σε όλη την χώρα είναι γεμάτο από αδέσποτα συντροφικά ζώα και ρυθμίσεις σχετικά με αυτά είτε δεν μπορούν να υλοποιηθούν λόγω έλλειψης υποδομών, είτε λόγω γενικής νοοτροπίας. Ωστόσο, οι γκρίζες νομικές ζώνες γύρω από τα αδέσποτα δημιουργούν πρακτικά προβλήματα, ειδικά στις περιπτώσεις οδηγών που εμπλέκονται σε ατυχήματα με αδέσποτα και καταλήγουν να μην βρίσκουν ουσιώδη λύση στο ερώτημα του τι ακριβώς πρέπει να κάνουν.
Ο νόμος ορίζει υπεύθυνο τον εκάστοτε Δήμο
Μια σύγκρουση με ένα αδέσποτο πέραν από την πιθανότατη απώλεια της ζωής του, δεν αποτελεί απλώς μια επικίνδυνη κατάσταση για τον οδηγό και τους επιβάτες του οχήματος άλλα μπορεί να κοστίσει και ένα μεγάλο χρηματικό ποσό καθώς οι υλικές ζημιές που μπορεί να προκύψουν ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα σημαντικές.Πάντως ο νόμος προσπαθεί είναι ξεκάθαρος σε μια τέτοια περίπτωση, χωρίς όμως να το καταφέρνει πάντα σε πρακτικό επίπεδο. Το άρθρο 9 του νόμου 4039/2012 ορίζει πως «Οι Δήμοι υποχρεούνται να μεριμνούν για την περισυλλογή και τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς, σύμφωνα με το παρόν άρθρο … Για τον παραπάνω σκοπό κάθε Δήμος ή όμοροι ή συνεργαζόμενοι Δήμοι ιδρύουν και λειτουργούν δημοτικά ή διαδημοτικά κτηνιατρεία και καταφύγια αδέσποτων ζώων συντροφιάς επιτρεπομένης της συνεργασίας με ενδιαφερόμενα φιλοζωικά σωματεία και ενώσεις ή και εθελοντές φιλόζωους σε ιδιόκτητους ή μισθωμένους ή παραχωρούμενος από το Δημόσιο, την Περιφέρεια ή από ιδιώτες χώρους … Για την περισυλλογή των αδέσποτων ζώων συντροφιάς, συγκροτούνται συνεργεία από άτομα κατάλληλα εκπαιδευμένα και έμπειρα στην αιχμαλωσία ζώων συντροφιάς».
Επομένως, την ευθύνη για μια τέτοια κατάσταση καλείται να αναλάβει ο Δήμος καθώς καθίσταται νομικά υπεύθυνος για τα αδέσποτα που υπάρχουν στην ευρύτερη περιοχή δικαιοδοσίας του. Έτσι, ένας οδηγός που ενεπλάκη σε σύγκρουση με αδέσποτο ζώο που είχε αποτέλεσμα να υποστεί υλικές ζημίες σε περιουσιακό του στοιχείο, δύναται νομικά να ζητήσει την κατάλληλη αποζημίωση από τις Δημοτικές Αρχές. Ωστόσο, μια τέτοια διαδικασία είναι περιπλοκή και απαιτεί τα κατάλληλα πειστήρια που αποδεικνύουν ότι οι εν λόγω υλικές ζημίες προέκυψαν από σύγκρουση με αδέσποτο που περνούσε επί οδού και όχι εξαιτίας κάποιου άλλου εξωτερικού παράγοντα ή απροσεξίας του οδηγού.
Πιο περίπλοκα τα πράγματα σε αυτοκινητόδρομους
Πιο περίπλοκος είναι ο Νόμος όταν οι συγκρούσεις γίνονται σε αυτοκινητόδρομους ταχείας κυκλοφορίας που συντηρούνται από ιδιωτικές εταιρείες, τις λεγόμενες παραχωρησιούχους εταιρείες. Αν κάποιο αδέσποτο ή άγριο ζώο (π.χ. ελάφι, αγριογούρουνο, αρκούδα κ.λπ.) περάσει από την περίφραξη και δημιουργήσει προβλήματα στην κυκλοφορία, τότε οι οδηγοί μπορούν να ζητήσουν αποζημίωση από την παραχωρησιούχο εταιρεία, αφού πρώτα γίνει μελέτη της σχετικής σύμβασης παραχώρησης, η οποία ρυθμίζει και τα σχετικά ζητήματα της ευθύνης για ζημιές που προξενούνται σε τρίτους κατά την κυκλοφορία τους στην οδό. Να σημειώσουμε εδώ πως, οι εν λόγω εταιρείες, πέρα από υπεύθυνες για τη συντήρηση των αυτοκινητοδρόμων, οφείλουν να φροντίζουν για την ασφαλή διέλευση των οχημάτων και την προστασία των οδηγών-χρηστών της οδού.Ακόμα και έτσι, υπάρχει περίπτωση η ευθύνη να καταλήξει και πάλι στους Δήμους που δεν φρόντισαν για την ορθή διαχείριση των ζώων. Πάντως, η ύπαρξη παραπάνω νομικών προσώπων σε μια τέτοια περίπτωση δημιουργεί ζητήματα γραφειοκρατικής φύσης που κάνουν τη διαδικασία περίπλοκη.
Δυστυχώς συχνό φαινόμενο η εγκατάλειψη του ζώου
Δυστυχώς, ελάχιστη σημασία δίνεται στην προστασία των ίδιων των αδέσποτων και των νομικών ρυθμίσεων σε περίπτωση τραυματισμού τους. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένοι νομικοί παράμετροι σχετικά με το ποιος, με ποιον τρόπο και με ποιανού τα έξοδα καλύπτεται η ιατρική περίθαλψη αν κατά τη σύγκρουση τραυματιστεί το ζώο. Έτσι, οι περιπτώσεις που το αδέσποτο μετά το ατύχημα εγκαταλείπεται, είναι συχνό φαινόμενο. Ανεξαρτήτως νομικού υποβάθρου, η εγκατάλειψη ενός τραυματισμένου ζώου αποτελεί αδικαιολόγητη πράξη καθώς ο Δήμος και Φιλοζωικές Οργανώσεις έχουν τη δυνατότητα να επωμιστούν μέρος της ευθύνης αν ο οδηγός ειδοποιήσει εγκαίρως.Τι κάνω αν χτυπήσω αδέσποτο ή άγριο ζώο στο δρόμο;
Αν κάποιος οδηγός χτυπήσει κάποιο αδέσποτο ή άγριο ζώο με το αυτοκίνητό του θα πρέπει να ακολουθήσει τα εξής απλά βήματα:- Καλεί, απαραιτήτως, άμεσα την Τροχαία, ώστε να καταγράψει το συμβάν και το γεγονός ότι αυτό προκλήθηκε λόγω της κυκλοφορίας ζώου επί της οδού ή του αυτοκινητόδρομου.
- Καλεί το Δήμο ή κάποια φιλοζωική οργάνωση που βρίσκεται κοντά στην περιοχή όπου συνέβη το ατύχημα, ώστε το τραυματισμένο ζώο να λάβει την απαραίτητη ιατρική περίθαλψη.
Επόμενο στάδιο είναι να διερευνηθεί αν το ζώο έχει ιδιοκτήτη
Στην περίπτωση που είναι δεσποζόμενο, δηλαδή έχει κηδεμόνα, τότε εκείνος είναι υπόχρεος για την καταβολή της αποζημίωσης για τις φθορές στο όχημά σας. Αυτός είναι και ένας βασικός λόγος που πρέπει να κυκλοφορούν με λουρί τα ζώα, ώστε ο κηδεμόνας τους να έχει τον έλεγχο, ώστε να αποφευχθούν δυσάρεστες καταστάσεις. Σημειώστε πως, μια εύκολη τακτική για να καταλάβει κανείς αν το ζώο ειναι δεσποζόμενο είναι να ελέγξει αν φοράει κάποιο περιλαίμιο και να εξακριβωθεί από κάποιον πιο ειδικό (π.χ. κτηνίατρο) ότι έχει microchip.Σε περίπτωση που το ζώο είναι αδέσποτο, τότε η ευθύνη για αποζημίωση βαραίνει το Δήμο στον οποίο ανήκει ο δρόμος που έγινε το ατύχημα. Στην περίπτωση που το ατύχημα με το ζώο έγινε σε αυτοκινητόδρομο, τότε την ευθύνη επωμίζεται η παραχωρησιούχος εταιρεία που τον εκμεταλλεύεται (σ.σ. όπως προείπαμε, πρέπει να μελετηθεί η σύμβαση παραχώρησης του δρόμου πρώτα).
Φυσικά, υπάρχει και το ενδεχόμενο υπαιτιότητας του οδηγού, καθώς αν κάποιο όχημα κινείται για παράδειγμα με υπερβολική ταχύτητα και υπάρχουν αποδείξεις γι΄ αυτό ή αντίστοιχα ο οδηγός «χάζευε» και μπορεί να αποδειχθεί με κάποι τρόπο, ακόμα και το δικαστήριο μπορεί να μοιράσει την ευθύνη ανάμεσα στον παραβάτη οδηγό και το Δήμο ή την παραχωρησιούχο εταιρεία.
